Giới thiệu bài: Thái độ của người dân đối với dân chủ và thị trường qua điều tra giá trị thế giới 2001 (WVS 2001)// Phạm Minh Hạc, Phạm Thành Nghị/ Tạp chí Nghiên cứu Con người._Số 1 năm 2003.

09/08/2010
Bài viết trình bày những phân tích so sánh về thái độ của người dân Việt Nam đối với dân chủ và cơ chế thị trường với thái độ của người dân các nước Đông Á (Trung Quốc, Nhật Bản), Bắc Mỹ (Hoa Kỳ, Canada) và một vài nước khác ở châu Phi và Nam Mỹ. Những phân tích so sánh này dựa trên số liệu thu thập từ cuộc Điều tra Giá trị Thế giới tiến hành ở Việt Nam và một số nước khác trên thế giới năm 2001.

      Bài viết trình bày những phân tích so sánh về thái độ của người dân Việt Nam đối với dân chủ và cơ chế thị trường với thái độ của người dân các nước Đông Á (Trung Quốc, Nhật Bản), Bắc Mỹ (Hoa Kỳ, Canada) và một vài nước khác ở châu Phi và Nam Mỹ. Những phân tích so sánh này dựa trên số liệu thu thập từ cuộc Điều tra Giá trị Thế giới tiến hành ở Việt Nam và một số nước khác trên thế giới năm 2001.

      Thư  nhất, thái độ của người dân về dân chủ, ở Việt Nam, người dân có niềm tin rất cao vào các giá trị dân chủ. Người dân ủng hộ mạnh mẽ việc dân chủ hóa xã hội mà cụ thể là đưa thêm nội dung “dân chủ” vào mục tiêu phấn đấu của quốc gia. Họ thấy khá tin tưởng vào hiệu quả của các hệ thống dân chủ. Có đến 85,7% ý kiến được hỏi tin tưởng vào hiệu quả của nền kinh tế hoạt động trong cơ chế dân chủ. Đánh giá chung về tính tích cực của cơ chế dân chủ, đa số người trả lời ở Việt Nam coi dân chủ là hình thức tổ chức chính phủ tốt nhất. Có đến 95,5% người được hỏi đánh giá hệ thống chính trị giữ vai trò tích cực. Các tỉ lệ này ở Việt Nam đều cao hơn so với Trung Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Canada và Argentina. Tuy nhiên tiêu chí tăng cường sự tham gia của người dân vào công việc quản lý xã hội thì người trả lời ở Việt Nam và Trung Quốc chưa đánh giá cao như người dân các quốc gia khác lấy ra so sánh ở đây.

       Thứ hai, thái độ của người dân về thị trường, ở Việt Nam tồn tại hai xu hướng: một bên ủng hộ tiếp tục phát triển thị trường triệt để hơn còn bên kia muốn duy trì sự kiểm soát tập trung của nhà nước đối với nền kinh tế. Nhìn chung, xu hướng tăng cường cơ chế thị trường ngày càng mạnh lên. Điều này thể hiện ở chỗ có đến  56,9% người dân được hỏi ủng hộ mạnh mẽ sở hữu tư nhân, 59,8% đồng ý phải có sự khác biệt trong nhu nhập để tạo động lực khuyến khích người lao động; 75,4% ủng hộ tự do cạnh tranh và cho rằng cạnh tranh là tốt. Nhìn chung không có sự khác biệt nhiều lắm trong quan niệm của người dân về thị trường giữa các quốc gia được so sánh (Trung Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Canada, Argentina).

      Nói tóm lại, kết quả khảo sát ý kiến công chúng cho thấy, thái độ của người dân, nhìn chung, ủng hộ dân chủ hóa xã hội, đề nghị chuyển nhanh hơn sang kinh tế thị trường và đánh giá cao vai trò của cạnh tranh lành mạnh. Người dân cũng thể hiện thái độ tin tưởng và ủng hộ Chính phủ trong quá trình đổi mới này. Có tới 76,8% người dân được hỏi rất tin tưởng và 21,1% khá tin tưởng vào Chính phủ. Đây là tín hiệu tốt thể hiện sự tin tưởng vào đường lối của Đảng và sự điều hành của nhà nước trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế thị trường và thực thi dân chủ ở Việt Nam.

      Lê  Thu Hà lược thuật 

The older news.............................