Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ khoa học độc lập cấp Nhà nước “Nghiên cứu cơ sở khoa học và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông” nhằm nghiên cứu cơ sở khoa học và đề xuất các giải pháp pháp triển du lịch bền vững tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Sự kiện thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, đại diện các cơ quan nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Song Tùng, Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, nhấn mạnh rằng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông là một không gian di sản đặc thù, hội tụ nhiều giá trị nổi bật về địa chất, cảnh quan tự nhiên và văn hóa bản địa. Đây là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội địa phương, đặc biệt là phát triển du lịch theo hướng bền vững. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, cần có cách tiếp cận tổng thể, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo tồn tài nguyên, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa cộng đồng.

Mở đầu Hội thảo, TS. Phạm Thị Trầm, chủ nhiệm đề tài có bài phát biểu đề dẫn Hội thảo nhấn mạnh rằng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông là một không gian di sản đặc thù với giá trị nổi bật về địa chất, sinh thái và văn hóa bản địa, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển du lịch bền vững. Trên cơ sở lý luận, du lịch bền vững được xác định là sự hài hòa giữa các trụ cột kinh tế, xã hội, môi trường và văn hóa, gắn với cơ chế quản trị hiệu quả và sự tham gia của cộng đồng. Thực tiễn cho thấy, du lịch tại khu vực đã có bước phát triển nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế về hạ tầng, sản phẩm, nguồn nhân lực và liên kết. Từ đó, đề xuất định hướng phát triển dựa vào bản sắc địa phương, tăng cường vai trò cộng đồng và gắn kết giữa bảo tồn và khai thác. Hai mô hình tiêu biểu được giới thiệu gồm du lịch sinh thái – văn hóa cộng đồng và du lịch hang động kết hợp giáo dục trải nghiệm. Đồng thời, hệ thống giải pháp được xây dựng theo 5 trụ cột, bao gồm thể chế, quy hoạch, hạ tầng, sản phẩm – thị trường và cộng đồng – giáo dục. Bên cạnh đó, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ được xem là động lực quan trọng nâng cao hiệu quả quản lý và quảng bá điểm đến.

Tại hội thảo, các tham luận tập trung phân tích nhiều khía cạnh quan trọng liên quan đến phát triển du lịch bền vững tại khu vực công viên địa chất. Các nội dung được trình bày bao gồm: kinh nghiệm phát triển du lịch tại các vùng di sản địa chất núi lửa; thực trạng và định hướng phát triển du lịch tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông; cũng như các nguyên tắc phát triển du lịch bền vững tiếp cận từ các hướng dẫn quốc tế và thực tiễn quản lý.

Nhiều ý kiến cho rằng, phát triển du lịch tại Công viên địa chất Đắk Nông cần dựa trên nền tảng bảo tồn di sản, lấy giá trị địa chất – văn hóa làm trung tâm, đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương. Bên cạnh đó, việc xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù, nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển nguồn nhân lực và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ cũng được xác định là những yếu tố then chốt.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của cơ chế chính sách trong việc thúc đẩy liên kết giữa các bên liên quan, bao gồm Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng. Việc hoàn thiện thể chế quản lý, tăng cường phối hợp liên ngành và liên vùng được xem là điều kiện cần thiết để bảo đảm tính bền vững trong phát triển du lịch.

Phần thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến đóng góp sâu sắc, tập trung vào việc đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả khai thác các giá trị của công viên địa chất, đồng thời giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội.

Các ý kiến tham luận và thảo luận sẽ được tổng hợp, phân tích nhằm bổ sung và hoàn thiện báo cáo tổng hợp của đề tài. Những kết quả này được kỳ vọng sẽ góp phần cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng phục vụ công tác hoạch định chính sách, qua đó thúc đẩy phát triển du lịch bền vững tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông trong thời gian tới.

Tác giả: ThS. Lê Thu Quỳnh