Nguyễn Thị Hòa

Phòng Địa lý Văn hóa – xã hội và Phát triển bền vững

Trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ khoa học cấp Nhà nước do Nafosted tài trợ: “Nghiên cứu đề xuất mô hình khai thác, bảo tồn cảnh quan văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng trên các đảo tiền tiêu ở Việt Nam”, từ ngày 31/3 đến ngày 07/4/2026, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững đã tổ chức đoàn khảo sát thực địa tại tỉnh Quảng Ninh trong đó có Đặc khu Cô Tô.

Đoàn công tác đã làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, UBND đặc khu Cô Tô và Ban Chỉ huy Quân sự đặc khu Cô Tô nhằm trao đổi thông tin, thu thập dữ liệu về hiện trạng quản lý, bảo tồn và khai thác các giá trị cảnh quan văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trên địa bàn.

Bên cạnh đó, đoàn đã tiến hành phỏng vấn sâu nhiều nhóm đối tượng, bao gồm: người dân sinh ra và lớn lên trên đảo, người nhập cư, chủ các cơ sở kinh doanh du lịch (homestay) và khách du lịch. Hoạt động khảo sát tập trung vào việc nhận diện các giá trị cảnh quan văn hóa, quá trình biến đổi không gian đảo, sinh kế của cộng đồng, cũng như mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển trong bối cảnh gia tăng các hoạt động du lịch.

Kết quả khảo sát cho thấy Cô Tô sở hữu nhiều tiềm năng về cảnh quan tự nhiên và văn hóa đặc trưng của vùng biển đảo, đồng thời có lợi thế trong phát triển du lịch. Cộng đồng dân cư có sự thích ứng linh hoạt với điều kiện tự nhiên và biến đổi kinh tế, tuy nhiên nguồn nhân lực địa phương còn hạn chế; hoạt động du lịch mang tính mùa vụ và thiếu liên kết bền vững.   

Ảnh 3: Đoàn công tác chụp ảnh lưu niệm tại Trụ sở Đảng ủy - Ủy ban nhân dân Đặc khu Cô Tô

Các thông tin và ý kiến thu thập từ thực tiễn là cơ sở quan trọng để nhóm nghiên cứu hoàn thiện khung lý thuyết và mô hình đề xuất, đồng thời kiến nghị các giải pháp nhằm khai thác hiệu quả giá trị cảnh quan văn hóa, gắn với bảo tồn, phát triển sinh kế bền vững và đảm bảo quốc phòng, an ninh tại các đảo tiền tiêu.