Tham dự Tọa đàm có TS. Phạm Thị Trầm; TS. Đỗ Tá Khánh - Phó Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững; TS. Bùi Quang Bình - Trưởng phòng Địa lý Kinh tế và Phát triển bền vững; TS. Nguyễn Thị Bích Nguyệt - Trưởng phòng Địa lý Môi trường và Phát triển bền vững, cùng các chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ nghiên cứu của Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững.

Tại Tọa đàm, TS. Nguyễn Thị Thu Hà - Chủ nhiệm nhiệm vụ đã trình bày những kết quả nghiên cứu chính của nhiệm vụ. Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá sức chịu tải môi trường và đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động; trong đó tập trung làm rõ cơ sở lý luận về sức chịu tải môi trường du lịch, đánh giá thực trạng sức chịu tải và đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp.

TS. Nguyễn Thị Thu Hà báo cáo tại tọa đàm

Tam Cốc - Bích Động là một trong những không gian du lịch quan trọng của tỉnh Ninh Bình, đồng thời là một phần của Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới. Với đặc trưng cảnh quan karst, hệ thống sông, hang động và các di tích lịch sử - văn hóa, khu vực có giá trị đặc biệt về tài nguyên du lịch và cảnh quan. Tuy nhiên, sự gia tăng lượng khách, đặc biệt vào mùa và những ngày cao điểm, đồng thời tạo áp lực lên không gian, hệ sinh thái, giao thông, cơ sở lưu trú và hạ tầng môi trường. Theo số liệu của UBND phường Nam Hoa Lư, năm 2025, khu vực này đón 1,5 triệu lượt khách và đạt khoảng 1.500 tỷ đồng doanh thu du lịch, và khu du lịch Tam Cốc - Bích Động ngày cao điểm có thể đón tới 12.000 lượt/ngày, gây sức ép tới môi trường, hệ sinh thái khu vực nghiên cứu.

Trên cơ sở tổng hợp tài liệu, khảo sát thực địa và áp dụng các phương pháp tính toán sức chịu tải, nhiệm vụ đã đánh giá sức chịu tải theo hai nhóm chính gồm môi trường tự nhiên - thông qua sức chịu tải hệ sinh thái và không gian; và môi trường kinh tế - xã hội - thông qua khả năng đáp ứng của cơ sở lưu trú, giao thông và hạ tầng môi trường. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hai tuyến du lịch phổ biến tại Tam Cốc - Bích Động, gồm tuyến đường thủy từ bến Đình Các dọc sông Ngô Đồng qua hang Cả, hang Hai, hang Ba và tuyến đường bộ kết nối khu vực Đồng Gừng - chùa Bích Động - Thái Vi - động Tiên.

Toàn cảnh tọa đàm

Một trong những kết quả đáng chú ý của nghiên cứu là sự khác biệt rõ rệt về sức chịu tải giữa ngày bình thường và ngày cao điểm. Trong ngày bình thường, chỉ số sức chịu tải tổng hợp đạt 0,75, cho thấy hệ thống nhìn chung vẫn có khả năng đáp ứng lượng khách hiện tại. Trong khi đó, vào ngày cao điểm, chỉ số tổng hợp tăng lên 4,91, phản ánh áp lực lớn đối với khả năng tiếp nhận của khu du lịch. Đặc biệt, một số hợp phần vượt ngưỡng chịu tải gồm hệ sinh thái, không gian, cơ sở lưu trú và giao thông; trong khi hạ tầng môi trường tuy chưa vượt ngưỡng nhưng đã chịu áp lực đáng kể.

Tại Tọa đàm, các chuyên gia và nhà khoa học đã trao đổi, thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến đối với kết quả nghiên cứu, tập trung vào cách tiếp cận và phương pháp đánh giá sức chịu tải môi trường du lịch; việc lựa chọn các hợp phần và chỉ tiêu đánh giá; khả năng phản ánh sự khác biệt giữa ngày bình thường và ngày cao điểm; cũng như tính khả thi của các giải pháp quản lý và điều tiết hoạt động du lịch tại Tam Cốc - Bích Động. Các ý kiến trao đổi là cơ sở quan trọng để nhóm nghiên cứu tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện báo cáo tổng kết nhiệm vụ.

Tọa đàm là hoạt động khoa học có ý nghĩa thiết thực, góp phần trao đổi, hoàn thiện kết quả nghiên cứu của nhiệm vụ, đồng thời cung cấp thêm cơ sở khoa học phục vụ công tác quản lý môi trường và định hướng phát triển du lịch bền vững tại Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động nói riêng và các khu, điểm du lịch có điều kiện tương đồng nói chung.

Nguyễn Thị Thu Hà

Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững