Sáng ngày 08/09/2026, nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ “Sự tham gia của cộng đồng trong xây dựng, quản lý và sử dụng không gian công cộng đô thị ở Hà Nội và Bắc Ninh” do TS. Phan Thị Song Thương làm chủ nhiệm đã tổ chức Hội thảo khoa học báo cáo kết quả của nhiệm vụ. Tham dự buổi Hội thảo có TS. Phạm Thị Trầm, Phó Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững cùng các thành viên nhóm nghiên cứu và khách mời tham dự.

Trong buổi Hội thảo, chủ nhiệm nhiệm vụ đã đại diện nhóm nghiên cứu trình bày một số kết quả sơ bộ của đề tài. Báo cáo trình bày chi tiết mục tiêu nghiên cứu, cách tiếp cận, câu hỏi nghiên cứu, khung lý thuyết và các kết quả chính sau khi nhóm nghiên cứu đã đi khảo sát và xử lý số liệu. Theo đó, mục tiêu chính của nhiệm vụ là nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về KGCC đô thị, tìm hiểu sự tham gia của cộng đồng người dân ở một số khu vực ở Hà Nội và Bắc Ninh trong xây dựng, quản lý và sử dụng KGCC, từ đó rút ra một số gợi ý chính sách nhằm thúc đẩy phát triển KGCC dựa trên sự tham gia của cộng đồng.

Thông qua việc tổng quan tài liệu, nghiên cứu đã chỉ ra được khoảng trống trong không gian công cộng ở đô thị, khi diện tích công viên, vườn hoa bình quân đầu người tại đô thị Việt Nam nói chung và ở Hà Nội nói riêng chỉ đạt khoảng 2,17m². Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và nguồn lực công hạn chế, sự tham gia của cộng đồng được xem là một hướng đi để vừa mở rộng nguồn cung KGCC, vừa nâng cao chất lượng sử dụng KGCC ở đô thị.

Thông qua số liệu khảo sát thực địa, nghiên cứu chỉ ra rằng, người dân sử dụng vườn hoa, công viên gần nhà khá thường xuyên. Ba mục đích hàng ngày của người dân ở KGCC là tập thể dục, gặp gỡ chuyện trò và nghỉ ngơi là những hoạt động của tần suất thường xuyên nhất. Mặc dù vậy, mức độ tham gia xây dựng và quản lý vườn hoa, công viên lại thấp hơn hẳn. Phần lớn người dân chỉ tham gia ở những hoạt động sơ khai như chăm sóc cây xanh, dọn dẹp, giữ gìn vệ sinh cho KGCC gần nhà, trong khi những công việc cần huy động nguồn lực như tiền, hiện vật, hay đóng góp ý kiến lại không được tham gia thường xuyên.

Hội thảo diễn ra rất sôi nổi với phần thảo luận có sự đóng góp của GS. TS. Vũ Mạnh Lợi và các đại biểu tham dự. Các ý kiến tập trung chỉ ra những điểm bất cập trong xử lý dữ liệu sơ cấp, số liệu định lượng, phương pháp viết và trình bày báo cáo tổng hợp của một nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Một số đại biểu cho rằng, nhóm nghiên cứu cũng cần bám sát bối cảnh thay đổi trong sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cũng như sự kiện thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch sông Hồng trong tháng 9/2026, để báo cáo có thể mang tính thời sự hơn. Nhóm nghiên cứu sẽ tiếp thu và hoàn thiện vào báo cáo trong thời gian tới để có thể đưa ra nghiệm thu cấp cơ sở tại Viện.

Bên cạnh việc kỳ vọng vào những đóng góp về mặt khoa học của nghiên cứu, các đại biểu tham dự cũng đã kỳ vọng khi có báo cáo cuối cùng, nhóm nghiên cứu cũng có thể đưa ra được một báo cáo tư vấn chính sách cho vấn đề tham gia của cộng đồng vào KGCC, đặc biệt là tham gia vào quá trình xây dựng và quản lý KGCC hiện nay.

Nguyễn Thị Ánh Vân

Phòng Phát triển Vùng và địa phương