Diễn đàn là hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức. Đồng thời, đây cũng là không gian đối thoại chính sách quan trọng, kết nối cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp thực chất cho công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Phát biểu tại phiên khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành khẳng định rằng bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu tất yếu trong quá trình phát triển, mà còn là định hướng chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố khả năng chống chịu của nền kinh tế và tăng cường vị thế cạnh tranh của Việt Nam. Trước thực trạng các thách thức môi trường ngày càng gia tăng và trở nên phức tạp, Diễn đàn với chủ đề “Từ chính sách đến hành động” được tổ chức nhằm thúc đẩy các cuộc trao đổi chuyên sâu, đánh giá những khó khăn, hạn chế và khoảng trống trong quá trình thực thi chính sách. Qua đó, các bên liên quan có thể cùng đề xuất những giải pháp thiết thực, khả thi, góp phần đưa các chủ trương, chính sách về môi trường và khí hậu vào triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Chương trình Diễn đàn được triển khai với hai nội dung trọng tâm, tập trung vào việc hoàn thiện chính sách, thúc đẩy thực thi pháp luật về môi trường và tìm kiếm các giải pháp ứng phó hiệu quả với những thách thức môi trường, khí hậu hiện nay.

Phần thứ nhất: Phiên tham luận “Những chính sách mới và tác động thực tế”

Tại phiên tham luận, các đại biểu tập trung trao đổi về những nội dung mới trong dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; các định hướng chính sách liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính; kiểm soát ô nhiễm không khí; bảo vệ môi trường và kinh nghiệm triển khai các mô hình đô thị xanh, phát triển bền vững. Đại diện cơ quan của Quốc hội cũng tham gia chia sẻ, đánh giá và định hướng đối với một số vấn đề trọng tâm trong quá trình hoàn thiện pháp luật về môi trường cũng như nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Thông qua các tham luận, Diễn đàn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách môi trường theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và có tính khả thi cao trong thực tiễn. Một trong những định hướng quan trọng là chuyển đổi phương thức quản lý từ mô hình kiểm soát trước sang quản lý dựa trên rủi ro, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm kiểm tra, giám sát; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn, xây dựng thị trường carbon và hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương tháo gỡ những khó khăn trong quá trình thực thi các quy định pháp luật về môi trường.

Theo định hướng của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các nội dung thảo luận tại Diễn đàn tập trung vào năm nhóm vấn đề lớn gồm: hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về môi trường và khí hậu; nhận diện, xử lý các vấn đề môi trường cấp bách, đặc biệt là tình trạng ô nhiễm không khí tại các khu vực đô thị; thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính nhằm thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm về chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phần thứ hai: Tọa đàm “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính”

Phiên tọa đàm được xem là nội dung điểm nhấn của Diễn đàn, được tổ chức theo hình thức đối thoại mở với sự tham gia của nhiều bên liên quan, bao gồm đại diện cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Đây là cơ hội để các chủ thể cùng trao đổi về những khó khăn, thách thức trong thực tiễn triển khai chính sách, đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Nội dung thảo luận tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: hoàn thiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; kiểm soát và cải thiện chất lượng không khí; quản lý, kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính. Thông qua góc nhìn đa chiều từ quản lý nhà nước, nghiên cứu khoa học và hoạt động sản xuất kinh doanh, phiên tọa đàm góp phần làm rõ những hạn chế trong quá trình thực thi chính sách, nhận diện các điểm nghẽn và đề xuất các giải pháp có khả năng áp dụng trong thực tiễn.

Diễn đàn thống nhất quan điểm rằng, bảo vệ môi trường không thể chỉ được tiếp cận theo hướng xử lý hậu quả, mà cần trở thành nền tảng quan trọng trong quá trình hoạch định và triển khai chiến lược phát triển quốc gia. Chính sách môi trường trong giai đoạn mới cần hướng tới tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng xanh, tuần hoàn, phát thải thấp và nâng cao khả năng chống chịu trước các tác động của biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở các ý kiến đóng góp tại Diễn đàn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tổng hợp, nghiên cứu để phục vụ quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi, bảo đảm các quy định mới vừa đáp ứng yêu cầu quản lý, kiểm soát ô nhiễm hiệu quả, vừa tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh. Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục đổi mới phương thức quản lý môi trường theo hướng lấy hiệu quả thực thi làm trọng tâm; tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, hệ thống quan trắc tự động và các công cụ phân tích hiện đại trong giám sát môi trường. Đồng thời, công tác quản lý sẽ chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, kết hợp với quản lý rủi ro có kiểm soát nhằm nâng cao tính chủ động và hiệu quả trong phòng ngừa ô nhiễm. Bên cạnh đó, các nhiệm vụ trọng tâm sẽ tập trung vào xử lý những vấn đề môi trường cấp thiết như ô nhiễm không khí tại đô thị, chất thải rắn sinh hoạt, rác thải nhựa, ô nhiễm tại lưu vực sông, làng nghề và các nguồn phát thải lớn; đồng thời phát triển hệ thống hạ tầng môi trường hiện đại, nâng cao năng lực quan trắc, cảnh báo và ứng phó với các nguy cơ môi trường. Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính, phát triển kinh tế tuần hoàn và xây dựng thị trường carbon trong nước. Việc huy động nguồn lực xã hội, tài chính xanh, khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế sẽ đóng vai trò quan trọng trong thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và hoàn thành cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Nguồn: https://tapchimoitruong.vn/dien-dan-quoc-gia-ve-moi-truong-va-khi-hau-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-15897.html

Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 tiếp tục khẳng định vai trò là không gian đối thoại chính sách quan trọng, nơi các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học, tổ chức quốc tế và cộng đồng cùng chia sẻ sáng kiến, kinh nghiệm và thống nhất các định hướng hành động trong lĩnh vực môi trường và khí hậu.

Thông điệp “Từ chính sách đến hành động” không chỉ là chủ đề của Diễn đàn mà còn là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách môi trường hiện nay. Điều cốt lõi không chỉ nằm ở việc hoàn thiện thể chế, mà quan trọng hơn là biến các cam kết, chủ trương và chính sách thành những hành động cụ thể, tạo ra chuyển biến thực chất trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

                                                                              Tin và ảnh: ThS. Cao Thị Thanh Nga

                                                                     Phòng Địa lý Môi trường và Phát triển bền vững