Chương trình “sân bay sẵn sàng trước thảm họa” (GARD) và hàm ý cho Việt Nam
Lê Hồng Ngọc
Phòng Địa lý kinh tế và Phát triển bền vững
Bài viết giới thiệu sáng kiến “Sân
bay sẵn sàng trước thảm họa” (Get Airports Ready for Disaster - GARD) hợp tác
giữa Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc (United Nations Development
Programme - UNDP), Tập đoàn DHL và Hội đồng Sân bay Quốc tế nhằm giải quyết nhu
cầu tăng cường khả năng chuẩn bị và ứng phó của các sân bay trong những tình huống
thảm họa. Qua đó, bài viết rút ra một số hàm ý từ GARD cho Việt Nam.
“Get Airports Ready for Disaster” program and implications for Vietnam
This article introduces the “Get
Airports Ready for Disaster” initiative - a collaboration between United
Nations Development Programme (UNDP), DHL Group and Airports Council
International aimed at addressing the need to enhace airports’ readiness and
response capability in disaster situations. Thereby, this article provides some
key implications arising from GARD for Vietnam.
Đặt vấn đề
Việc xảy ra thảm họa được xem như
là không thể đoán trước, đòi hỏi các chuỗi cung ứng nhân đạo bền vững cần phải
nhanh chóng trong khâu chuẩn bị và thực hiện các hoạt động cứu trợ nhưng các đội
cứu trợ phải đối mặt với những thách thức do sự đa dạng về địa lý trong mạng lưới
phân phối, nhu cầu văn hóa khác nhau và điều kiện địa phương (Modgil, 2025). Mặc
dù việc phân phối viện trợ nhân đạo được thiết kế để giải quyết những hạn chế về
khả năng tiếp cận do sự gián đoạn đường bộ tạm thời gây ra, việc đồng bộ hóa thời
gian khởi hành và đến của các phương tiện đường bộ tại mỗi điểm đến có thể ảnh
hưởng đáng kể đến khoảng thời gian cần thiết để các phương tiện viện trợ đến được
các điểm đến (Trejos & các cộng sự, 2025). Trong bối cảnh đó, các sân bay
có thể đáp ứng nhu cầu gia tăng đột biến về hậu cần trong năng lực ứng phó trong
các điều kiện thiên tai (Polater, 2020). Mặc dù các sân bay đóng vai trò quan
trọng trong công tác ứng phó với thảm họa thông qua việc cung cấp dịch vụ thiết
yếu cho việc vận chuyển nhân viên và vật tư cứu trợ, khả năng này có thể bị hạn
chế do sự gia tăng đột biến về số lượng con người và hàng hóa trong một thời
gian ngắn (UNDP, 2023). Tình trạng tắc nghẽn giao thông hàng không trong quá
trình xử lý hàng hóa cứu trợ sau thảm họa là một tình trạng phổ biến do nhu cầu
vận chuyển cao trong thời gian ngắn, đòi hỏi cần phải tăng cường khả năng phục
hồi của các hoạt động cứu trợ tại sân bay nhằm giảm thiểu sự chậm trễ trong việc
hoàn thành việc vận chuyển hàng hóa cứu trợ đến và đi (Qin & các cộng sự,
2021). Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đã và đang ảnh hưởng đến sự ổn định của tất
cả các loại hệ thống giao thông bao gồm cả vận tải hàng không, do đó việc đảm bảo
khả năng ứng phó thảm họa của sân bay đã trở thành một vấn đề then chốt (Hsu
& các cộng sự, 2024). Chưa kể đến, sự gián đoạn trong hệ thống giao thông
do thiên tai, tai nạn mạng và các yếu tố khác gây ra đã cho thấy rõ sự mong
manh của các sân bay và nhấn mạnh nhu cầu xây dựng khả năng phục hồi (Horton
& các cộng sự, 2025).
1. Chương trình “Sân
bay sẵn sàng trước thảm họa” (GARD)
Chương trình “Sân bay sẵn sàng trước
thảm họa” (Get Airports Ready for Disaster - GARD) là sự hợp tác công tư giữa
Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Tập đoàn DHL và Hội đồng Sân bay Quốc tế nhằm giải quyết
nhu cầu tăng cường khả năng chuẩn bị và ứng phó của các sân bay trong các tình
huống thảm họa (UNDP, 2023). Cụ thể hơn, GARD chuẩn bị cho các sân bay trở
thành trung tâm hậu cần trong trường hợp xảy ra thảm họa bằng cách đánh giá
năng lực của sân bay trong việc quản lý dòng chảy viện trợ nhân đạo và nhân lực
trong các tình huống ứng phó thảm họa, đào tạo nhân viên sân bay và người ứng
phó thảm họa về cách quản lý dòng chảy này, giúp các nhà chức trách xây dựng kế
hoạch hành động để tăng cường năng lực ứng phó và hướng dẫn các hoạt động ứng
phó tại sân bay (UNDP, 2026).
GARD được kỳ vọng sẽ góp phần đánh
giá năng lực ứng phó khẩn cấp của các sân bay trong trường hợp xảy ra thảm họa,
đào tạo nhân viên sân bay và lực lượng ứng phó thảm họa để quản lý hiệu quả
tình huống ứng phó nhân đạo, cung cấp một kế hoạch hành động có cấu trúc với
các hành động cụ thể theo thời gian có thể được thực hiện trong vòng một năm hoặc
lâu hơn, cung cấp một hệ thống giám sát kỹ thuật số để theo dõi việc thực hiện
kế hoạch hành động, tăng cường hợp tác và phối hợp giữa các bên liên quan đến
công tác chuẩn bị ứng phó thảm họa... ở cấp quốc gia; cung cấp một mạng lưới điều
phối viên được đào tạo và nền tảng chia sẻ thông tin ở cấp khu vực; cung cấp một
mô hình hợp tác giữa các tổ chức hiệu quả, có trách nhiệm và hướng đến kết quả,
tăng cường sự minh bạch về nỗ lực của các quốc gia trong việc chuẩn bị tốt hơn
cho các sân bay của họ để ứng phó và phục hồi sau thảm họa, thúc đẩy các quan hệ
đối tác công tư đồng sở hữu - đồng nguồn lực - đồng quản lý (UNDP, 2023).
Là một chương trình có cấu trúc,
GARD được cấu trúc qua các giai đoạn khác nhau (DHL Group, 2026): Sự tham gia ở
cấp quốc gia bắt đầu với hội thảo GARD tiêu chuẩn và kết quả của hội thảo là Kế
hoạch Hành động GARD hướng dẫn những việc cần làm để tăng cường năng lực ứng
phó trong trường hợp xảy ra thảm họa và hướng dẫn các hoạt động ứng phó tại sân
bay, tiếp đến và việc thực hiện Kế hoạch Hành động GARD bởi các Chủ sở hữu GARD
với sự hỗ trợ từ các đối tác/đơn vị hỗ trợ GARD khi cần thiết. Các Chủ sở hữu
GARD bắt buộc phải được bổ nhiệm từ cả sân bay và bộ hoặc cơ quan chính phủ quốc
gia có thẩm quyền quản lý thiên tai, cùng với các Đồng chủ sở hữu GARD chịu
trách nhiệm quản lý chương trình và cần tích cực tham gia vào các hoạt động của
chương trình nhằm đảm bảo việc thực hiện Kế hoạch Hành động. Ngoài nền tảng
chính, GARD còn cung cấp cơ sở GARD Plus là một hình thức hội thảo nhằm theo
dõi tiến độ thực hiện các khuyến nghị đánh giá năng lực sân bay, Chương trình
đào tạo Người hướng dẫn GARD và các hội thảo cũng đã được thành lập để mở rộng tại
các quốc gia có mức độ rủi ro trên mức trung bình nhằm đào tạo các chuyên gia địa
phương về việc chuẩn bị tốt hơn cho các sân bay khu vực trước các thảm họa, đánh
giá mức độ sẵn sàng hiện tại của sân bay, tiến hành các bài tập huấn luyện, đưa
ra các khuyến nghị cụ thể và chuẩn bị kế hoạch hành động nhằm đảm bảo các sân
bay được chuẩn bị sẵn sàng cho các thảm họa trong tương lai. Ngoài ra, mô hình
mở rộng của GARD đang xem xét các điều kiện, gói dịch vụ, quan hệ đối tác và các
nguồn lực cần thiết để chương trình được triển khai rộng rãi trong dài hạn; được
kỳ vọng sẽ cung cấp một mô hình linh hoạt hơn và phù hợp với nhu cầu và các nguồn
lực của từng quốc gia, xây dựng khung hoặc hệ thống giám sát quốc gia cho việc
thực hiện kế hoạch hành động, kết nối và điều động các chuyên gia được đào tạo thông
qua mạng lưới trao đổi kinh nghiệm để hỗ trợ đào tạo ở một quốc gia khác, kết nối
khu vực công - tư và tập hợp một loạt các bên liên quan phục vụ nhiều lĩnh vực
và ngành nghề khác nhau (UNDP, 2023).
Các quốc gia đang phát triển có
nguy cơ từ trung bình đến cao về các thảm họa thiên nhiên xảy ra đột ngột đều đủ
điều kiện để tham gia GARD, bên cạnh việc khuyến khích sự tham gia của các đối
tượng là các đại diện cấp cao của chính phủ và các sân bay quốc tế lớn tại các
quốc gia này - những người cam kết thực hiện các biện pháp phòng ngừa (DHL
Group, 2026). Yêu cầu đối với các ứng cử viên bao gồm các sân bay nằm ở quốc
gia có nguy cơ thiên tai từ trung bình đến cao có sự cam kết mạnh mẽ được thể
hiện bởi lãnh đạo cấp cao và hồ sơ đăng đăng ký đã hoàn chỉnh, có chữ ký của
các Đồng chủ sở hữu GARD được đề cử và được UNDP xác nhận. Kể từ khi được thành
lập vào năm 2009, GARD đã và đang được triển khai tại hơn 60 sân bay trên 28 quốc
gia và đào tạo hơn 1.650 chuyên gia - bao gồm các nhà quản lý sân bay và nhân
viên vận hành, các cơ quan hàng không dân dụng và các quan chức quản lý thiên
tai quốc gia (UNDP, 2026). Một sân bay được đào tạo theo chương trình GARD có
thể tạo ra nhiều năng lực hơn để xử lý các chuyến bay, hàng hóa và hành khách
trong các tình huống thảm họa thông qua (DHL Group, 2026):
- Nắm rõ năng lực ứng phó khẩn cấp
của sân bay: Năng lực của nhân viên sân bay được nâng cao để quản lý sự gia
tăng đột biến nhu cầu cứu trợ thảm họa và đáp ứng hiệu quả các nhu cầu nhân đạo;
có thể lập kế hoạch tốt hơn cho sự gia tăng đột biến trong tương lai bằng cách
biết được những nguồn lực hiện.
- Tạo thêm năng lực với các giải
pháp chi phí thấp: Cập nhật các kế hoạch hành động chuẩn bị của sân bay phù hợp
với các kế hoạch giảm thiểu rủi ro thảm họa quốc gia; xác định các cải tiến có
tác động bằng cách phát triển Kế hoạch Hành động GARD có tác động cao với chi
phí tối thiểu.
- Nâng cao năng lực của các chuyên
gia địa phương trong việc điều phối ứng phó thảm họa tại sân bay: Kết nối một hệ
sinh thái/mạng lưới các bên liên quan được phối hợp nhịp nhàng trong công tác
chuẩn bị, ứng phó và xây dựng khả năng phục hồi hoạt động liền mạch; phát hiện
ra các điểm nghẽn và xác định các giải pháp hiệu quả về quản lý thảm họa, hiểu
rõ hơn về cách phối hợp để ứng phó với các vấn đề nhân đạo tại sân bay.
Trong thực tế, hầu hết các sân bay
đều có các quy trình an toàn và an ninh được thiết lập chặt chẽ cho các trường
hợp khẩn cấp như tai nạn máy bay hoặc nguy cơ hỏa hoạn. Tuy nhiên, rất ít sân
bay trên thế giới được đào tạo để quản lý hoạt động ứng phó nhân đạo tại sân
bay, cũng như cách chủ động đánh giá mức độ dễ bị tổn thương của sân bay trước
thảm họa và cách giảm thiểu những rủi ro này. Là quốc gia đầu tiên thực hiện
GARD trên toàn cầu vào năm 2013, Philippines cũng là một trường hợp thành công
tiêu biểu và được đánh giá là “mô hình mẫu mực” của GARD khi tập hợp được tất cả
các bên, từ chính phủ, các tổ chức nhân đạo đến khu vực tư nhân, đang chung tay
chuẩn bị các sân bay tại quốc gia này để đối phó với các thảm họa (DHL Group,
2024). Đây là quốc gia nằm trong khu vực có nguy cơ cao dễ bị ảnh hưởng bởi các
thảm họa tự nhiên như núi lửa, động đất, bão nhiệt đới, mưa lớn, lũ lụt và sạt
lở đất. Nhằm bảo vệ một số sân bay ở khu vực dọc theo bờ biển có vị trí thuận lợi
để trở thành trung tâm viện trợ nhân đạo cho khu vực lân cận, nơi các nguồn lực
có thể được tập trung và phân phối - và là huyết mạch quan trọng cho các quốc
gia láng giềng trong trường hợp xảy ra thảm họa như sân bay quốc tế Ninoy
Aquino, sân bay quốc tế Mactan-Cebu, sân bay quốc tế Clark và sân bay
Laguindingan... Cục Hàng không Dân dụng Philippines đã khởi động GARD nhằm nâng
cấp toàn diện trang bị cho mình các quy trình tiêu chuẩn về ứng phó thảm họa, đảm
bảo các sân bay này được trang bị đầy đủ để trở thành trung tâm hậu cần nhân đạo
trong trường hợp khẩn cấp. Nhờ đó, các sân bay này được nâng cấp toàn diện bao
gồm đào tạo nhân viên xử lý hàng hóa cứu trợ, tích hợp vào kế hoạch khẩn cấp quốc
gia, đánh giá cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật, qua đó củng cố năng lực phản ứng
nhanh trước các tình huống thảm họa.
2. Hàm ý rút ra từ
GARD cho Việt Nam
Việt Nam nằm trên ngã tư hàng
không quốc tế quan trọng nối liền Châu Á và Châu Đại Dương, Thái Bình Dương và Ấn
Độ Dương (Phạm Thu Thủy & Đào Duy Minh, 2022). Vị trí địa lý và phạm vi
lãnh thổ đã tạo ra một vùng trời rộng lớn để Việt Nam khai thác và phát triển
hoạt động vận tải hàng không, cũng như cho Việt Nam nhiều cơ hội để hội nhập
ngày càng sâu rộng vào mạng lưới hàng không dân dụng quốc tế (Lê Thông &
Nguyễn Minh Tuệ, 2011). Tuy nhiên, Việt Nam cũng là quốc gia nằm trung khu vực
có nhiều thiên tai, do đó việc phát triển hoạt động vận tải hàng không là nhu cầu
cấp bách để đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội ổn định và bản vệ chủ quyền
- an ninh quốc gia (Phạm Huy Khang & Nguyễn Đình Chung, 2006). Đặc biệt, biến
đổi khí hậu có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động vận tải hàng không của Việt Nam:
Các sân bay nằm sát hoặc gần khu vực ven biển chiếm đến gần một nửa số sân bay
bị ảnh hưởng bởi nước biển dâng trên cả nước, đặc biệt là các sân bay ven biển
có nền móng cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật có độ cao từ 5 m trở xuống; chịu
ảnh hưởng và cũng tác động đến khí quyển theo chiều hướng gây ra ô nhiễm ở mức
độ cao; thách thức an toàn bay trước các hiện tượng mưa, gió, mưa đá, bão, sấm,
chớp, độ ẩm cao... (Bộ Giao thông vận tải, 2023). Nhìn chung, thiên tai và biến
đổi khí hậu là một trong những bất lợi thế địa lý lớn nhất ảnh hưởng đến các hoạt
động kinh tế - xã hội nói chung và vận tải hàng không nói riêng tại Việt Nam.
Vì vậy, Việt Nam đã và đang xác định
mục tiêu tạo lập năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu nhằm góp phần phát triển
bền vững giao thông vận tải nói chung và lĩnh vực hàng không nói riêng. Theo
Quyết định số 1456/QĐ-BGTVT ngày 11/5/2016 của Bộ Giao thông vận tải về việc
ban hành Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh của
Bộ Giao thông vận tải giai đoạn 2016 - 2020, Việt Nam xác định một số giải pháp
trong đó nhấn mạnh việc phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông vận tải
theo hướng nâng cao tính chống chịu biến đổi khí hậu và giảm ô nhiễm môi trường,
tăng cường hợp tác quốc tế và đa dạng hóa nguồn lực để triển khai các hoạt động
về ứng phó với biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh trong giao thông vận tải.
Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu đầu tư lớn cho việc quy hoạch, xây dựng,
vận hành và bảo trì cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật hàng không cũng như việc
quản lý, điều phối hoạt động vận tải hàng không, kiểm soát an toàn và an ninh
hàng không, kiểm soát hiệu quả kinh doanh và chất lượng cung ứng các dịch vụ
hàng không, thách thức trong công tác dự báo khí tượng và thiên tai, quản lý và
ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan và thiên tai, khắc phục và giảm
nhẹ thiệt hại sau thiên tai, đồng bộ hóa với hệ thống điều hành bay khu vực và
quốc tế...
Trong bối cảnh đó, GARD có thể được
xem xét như một “cánh cửa” cải thiện khả năng ứng phó thảm họa, nâng cao chuẩn
mực quốc tế, tăng cường khả năng cứu trợ nhân đạo và hỗ trợ khẩn cấp, thu hút đầu
tư vào cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật, thúc đẩy phối hợp và hợp tác quốc tế
của hệ thống sân bay tại Việt Nam - có thể xem như một “bước tiến” quan trọng trong
việc hiện đại hóa hàng không Việt Nam. Cụ thể, GARD tạo ra cơ hội hợp tác với
các tổ chức quốc tế như UNDP, Tập đoàn DHL, Hội đồng Sân bay Quốc tế... và hệ
thống các sân bay trên khắp thế giới nhằm nâng cao năng lực của các sân bay tại
Việt Nam trong việc chuẩn bị và ứng phó thảm họa; bảo đảm hoạt động liên tục và
hiệu quả trong khủng hoảng của các sân bay tại Việt Nam; cung cấp các chương
trình đào tạo chuyên sâu cho nhân viên sân bay và đội ngũ ứng phó thảm họa, nâng
cao kỹ năng quản lý dòng chảy viện trợ nhân đạo; giúp các nhà chức trách của Việt
Nam phát triển kế hoạch hành động chi tiết để ứng phó thảm họa, từ đó cải thiện
năng lực quản lý sân bay trong tình huống khẩn cấp; cung cấp công cụ và phương
pháp đánh giá chính xác năng lực của các sân bay của Việt Nam trong việc xử lý
các tình huống khẩn cấp; cung cấp các kế hoạch hành động chi tiết, với các mốc
thời gian rõ ràng, giúp các sân bay triển khai và thực hiện nhanh chóng trong
trường hợp xảy ra thảm họa; cung cấp hệ thống giám sát kỹ thuật số để theo dõi
tiến độ thực hiện kế hoạch hành động, giúp cải thiện việc quản lý và đánh giá;
phát triển mạng lưới điều phối viên quốc gia, giúp cải thiện khả năng chia sẻ
thông tin giữa các bên trong quá trình ứng phó thảm họa; tăng cường sự minh bạch
trong công tác chuẩn bị ứng phó thảm họa của sân bay Việt Nam, giúp nâng cao uy
tín và cam kết quốc gia trong việc ứng phó thảm họa...
Tuy nhiên, GARD cũng tạo ra không
ít khó khăn, thách thức nếu được triển khai tại Việt Nam: Cần sự phối hợp chặt
chẽ giữa chính phủ, các tổ chức quốc tế và các doanh nghiệp tư nhân - điều này
liên quan đến các vấn đề liên quan về quy hoạch, cơ chế, chính sách, quy định
và sự phối hợp giữa các bên liên quan; cần có sự cải thiện đáng kể về cơ sở hạ tầng
và hệ thống quản lý để đáp ứng các yêu cầu cao về năng lực ứng phó trong trường
hợp thảm họa, đòi hỏi nguồn lực lớn và thời gian dài; cần phải phát triển các
quy trình và cơ chế hiệu quả để đảm bảo việc quản lý viện trợ nhân đạo và nhân
lực, có thể gặp khó khăn trong việc điều phối và đảm bảo tính hiệu quả; thách
thức về tài chính, thời gian và nguồn lực đào tạo nhân viên sân bay và đội ngũ ứng
phó thảm họa; cần sự tham gia của nhiều bên liên quan trong việc xây dựng và thực
hiện kế hoạch hành động, có thể gặp khó khăn trong việc đồng thuận về các biện
pháp cụ thể giữa các đối tác; cần phải có các tiêu chuẩn rõ ràng và hệ thống
đánh giá năng lực sân bay, có thể gặp khó khăn trong việc thu thập dữ liệu
chính xác và toàn diện; đòi hỏi việc triển khai một kế hoạch hành động cụ thể
có thể liên quan đến sự phức tạp trong việc phân bổ nguồn lực và theo dõi tiến
độ thực hiện; cần cải thiện khả năng phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, các tổ
chức quốc tế và các công ty tư nhân, có thể gặp khó khăn do sự thiếu đồng bộ
trong công tác quản lý và phối hợp; cần thiết lập một mạng lưới điều phối viên
mạnh mẽ và hệ thống chia sẻ thông tin, yêu cầu nâng cấp hệ thống công nghệ
thông tin và đào tạo chuyên sâu cho các cán bộ liên quan...
Vì vậy, để có thể cân nhắc và triển
khai GARD, Việt Nam cần chú trọng một số vấn đề: Xây dựng mối quan hệ hợp tác
chặt chẽ với UNDP, Tập đoàn DHL, Hội đồng Sân bay Quốc tế và các tổ chức quốc tế
khác, phát triển các mối quan hệ hợp tác với mạng lưới sân bay quốc tế để chia
sẻ kinh nghiệm và các nguồn lực; cải thiện cơ sở hạ tầng, công nghệ và các quy
trình sân bay để đáp ứng tốt hơn trong tình huống thảm họa, cập nhật và triển
khai các tiêu chuẩn quốc tế về phòng ngừa và ứng phó thảm họa tại các sân bay;
xây dựng các phương án duy trì hoạt động sân bay trong các tình huống khẩn cấp,
tạo ra các kịch bản giả định để kiểm tra khả năng ứng phó của các sân bay trong
tình huống khủng hoảng; đào tạo về kỹ năng quản lý dòng chảy viện trợ nhân đạo,
đảm bảo sự hiệu quả trong việc phân phối hàng hóa và cứu trợ; phát triển kế hoạch
ứng phó thảm họa chi tiết, có mốc thời gian rõ ràng cho các sân bay, cập nhật
và điều chỉnh kế hoạch định kỳ dựa trên tình hình thực tế và các phản hồi từ
quá trình tập huấn; sử dụng công cụ và phương pháp đánh giá năng lực sân bay
trong việc xử lý các tình huống khẩn cấp, phát triển các tiêu chí đánh giá
chính xác hiệu quả của sân bay trong việc ứng phó thảm họa; cung cấp hệ thống
giám sát kỹ thuật số để theo dõi tiến độ thực hiện các kế hoạch hành động, đảm
bảo việc theo dõi và đánh giá liên tục để cải thiện hiệu quả trong quản lý và
phản ứng; nâng cao sự minh bạch trong công tác chuẩn bị và ứng phó thảm họa, cải
thiện uy tín quốc gia trong việc ứng phó thảm họa, thể hiện cam kết mạnh mẽ
trong việc đảm bảo an toàn cho cộng đồng và quốc gia; cải thiện khả năng của
sân bay trong việc tiếp nhận và phân phối viện trợ nhân đạo trong các tình huống
khẩn cấp, tạo ra các cơ chế phối hợp giữa các sân bay và tổ chức quốc tế để hỗ
trợ nhanh chóng trong các tình huống thảm họa...
Kết luận
Tóm lại, GARD là một mô hình hợp
tác quốc tế quan trọng, giúp nâng cao khả năng ứng phó và chuẩn bị của các sân
bay trong bối cảnh thảm họa ngày càng phức tạp và khó lường. Việc triển khai
GARD không chỉ mang lại những lợi ích lớn cho việc cứu trợ nhân đạo và bảo vệ
an toàn cho con người cũng như cơ sở hạ tầng mà còn góp phần xây dựng một hệ thống
vận hành sân bay nói riêng và quản lý hàng không nói chung bền vững và linh hoạt.
Đối với Việt Nam, việc triển khai các sáng kiến giống như GARD sẽ giúp tăng cường
sự chủ động của các sân bay trong công tác phòng ngừa và ứng phó thảm họa, từ
đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác cứu nạn, cứu hộ và giảm thiểu thiệt hại
về con người và tài sản, qua đó góp phần xây dựng một hệ thống giao thông hàng
không an toàn và sẵn sàng đối phó với các tình huống khẩn cấp trong tương lai tại
Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
1.
Bộ Giao thông vận tải. (2023). Thuyết minh quy hoạch tổng thể phát triển hệ
thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm
2050.
2.
DHL Group. (2024, March 12). The Philippines sets a lighthouse example
for getting airports disaster-ready. https://www.pdrf.org/news/the-philippines-sets-a-lighthouse-example-for-getting-airports-disaster-ready/
3.
DHL Group. (2026). Get Airports Ready for Disaster (GARD): Enhancing airport preparedness
for effective disaster response. Retrieved October 01, 2026, from
https://group.dhl.com/en/sustainability/social-impact-programs/disaster-management/disaster-preparedness.html
4.
Horton, R., Trump, B. D., Trump, J., Knowles, H.
S., Linkov, I., Jones, P., & Kiker, G. (2025). Performance metrics for
resilience of airport infrastructure. Transportation
Research Part D: Transport and Environment 142, 104676.
5.
Hsu, C.-C., Chang, H.-C., Li, Y.-C., &Liou,
J. J., H. (2024). Developing
an airport resilience assessment model for climate change. Journal of Air Transport Management 119, 102646.
6.
International Civil Aviation Organization
(ICAO). (2022). Guidance material on
airport preparedness for effective humanitarian assistance and disaster
response. Humanitarian Assistance and Disaster Response in Aviation Expert
Group.
7.
Lê Thông, & Nguyễn Minh Tuệ. (2011). Địa lí dịch vụ: Địa lí giao thông vận tải.
Nhà xuất bản Đại học Sư phạm.
8.
Modgil, S. (2025). How does geographical
diversity shape the capabilities for resilient humanitarian supply chains. The International Journal of Logistics
Management 36(9), 1842-1859.
9.
Phạm Huy Khang, & Nguyễn Đình Chung. (2006).
Giải pháp quy hoạch hệ thống cảng hàng không trong điều kiện Việt Nam. Khoa học Giao thông Vận tải 14, 133-137.
10.
Phạm Thu Thủy, & Đào Duy Minh. (2022). Giáo trình địa lí tự nhiên Việt Nam. Nhà
xuất bản Đại học Thái Nguyên.
11.
Polater, A. (2020). Airports’ role as logistics
centers in humanitarian supply chains: A surge capacity management perspective.
Journal of Air Transport Management 83,
101765.
12.
Qin,
Y., Ng, K. K. H., Hu, H., Chan, F. T. S., & Xiao, S. (2021). Post disaster
adaptation management in airport: A coordination of runway and hangar resources
for relief cargo transports. Advanced
Engineering Informatics 50, 101403.
13.
Trejos, C. A. R., Meisel, J. D., Adarme-Jaimes,
W., & Cabrera, J. P. O. (2025). Distribution of humanitarian aid considering
accessibility limitations due to transitory road disruptions. Transportation Research Interdisciplinary
Perspectives 33, 101607.
14.
United Nations Development Programme (UNDP).
(2023). Get Airports Ready for Disaster
(GARD).
15.
United Nations Development Programme (UNDP).
(2026). Get Airports Ready for Disaster
(GARD). Retrieved October 01, 2026, from
https://www.undp.org/geneva/projects/get-airports-ready-disaster-gard