Sáng 22/6, Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội - Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp tổ chức Lễ khai mạc trưng bày chủ đề “Dòng chảy tri thức – Kiến tạo tương lai”.

Phát biểu khai mạc, GS. TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nêu rõ, nếu khoa học tự nhiên giúp chúng ta hiểu về thế giới vật chất, thì khoa học xã hội và nhân văn giúp chúng ta hiểu về chính mình – hiểu về cội nguồn văn hóa, về những rung động trong xã hội, về giá trị của thể chế và khát vọng của con người thì khoa học xã hội không chỉ soi rọi quá khứ để tìm về bản sắc, mà còn là “bộ não” để hoạch định tương lai, là “tấm gương” để soi chiếu thực tiễn, giúp chúng ta không lạc lối trong những quyết định mang tính chiến lược của dân tộc.

Theo GS. TS. Lê Văn Lợi, chủ đề “Dòng chảy tri thức - Kiến tạo tương lai” thể hiện cam kết của những người làm khoa học xã hội trong việc gìn giữ, phát huy và lan tỏa các giá trị tri thức vì sự phát triển bền vững của đất nước. Những thành tựu được trưng bày không chỉ phản ánh tâm huyết của các thế hệ nhà khoa học, mà còn cho thấy sự gắn kết giữa nghiên cứu và xuất bản trong việc hình thành, chưng cất và lan tỏa tri thức đến cộng đồng.

Đồng thời khẳng định, trong kỷ nguyên số, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là đổi mới tư duy, đưa các giá trị học thuật đến gần hơn với xã hội, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương đưa khoa học đi trước, dẫn đường và phục vụ nhân dân. Cùng với đó, GS. TS. Lê Văn Lợi biểu dương những nỗ lực, sáng tạo của Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội cùng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ trong việc gìn giữ và tiếp nối dòng chảy tri thức, đồng thời bày tỏ tin tưởng thế hệ trẻ sẽ tiếp tục kế thừa, phát huy những giá trị đó để đóng góp cho tương lai đất nước.

Các đại biểu tham quan trưng bày.

Dịp này, diễn ra Toạ đàm “Xu hướng phát triển của ngành xuất bản trong kỷ nguyên số”. Tại Tọa đàm, các chuyên gia, đại biểu trao đổi, chia sẻ những góc nhìn về tương lai của xuất bản, đổi mới sáng tạo và vai trò của tri thức trong thời đại số. Theo đó, các chuyên gia cho rằng bên cạnh thế mạnh về tri thức.

Theo đó, các đại biểu cho rằng về mặt chính sách, phải xây dựng được một nền tảng dữ liệu đủ mạnh, hình thành hệ thống dữ liệu khoa học có tính kết nối, liên thông, quy định rõ cơ chế khai thác và sử dụng. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy mạnh mẽ cơ chế kết nối và hợp tác giữa các đơn vị. Các nhà xuất bản không thể chỉ ngồi chờ nguồn bản thảo mà phải chủ động tìm đến những nơi đang sản sinh ra các sản phẩm khoa học, văn hóa có giá trị như các viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm nghiên cứu chuyên ngành. Ngược lại, các cơ sở nghiên cứu cũng cần chủ động kết nối để đưa kết quả nghiên cứu của mình đến với xã hội thông qua nhiều hình thức khác nhau; cần xây dựng mạng lưới cộng tác viên, chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị đối tác để huy động nguồn lực xã hội.

Bên cạnh đó, biên tập viên không chỉ cần kỹ năng biên tập mà còn phải có tư duy phát triển sản phẩm. Từ khâu nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đề tài đến việc sử dụng các công cụ số, trí tuệ nhân tạo để phân tích nhu cầu và hành vi độc giả, tất cả đều trở thành những kỹ năng cần thiết đối với người làm xuất bản hiện đại; trong bối cảnh hiện nay, khi các công cụ AI được sử dụng ngày càng phổ biến, việc biên tập nội dung cũng cần bảo đảm không vi phạm các quy định về sở hữu trí tuệ và quyền tác giả.