Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Phòng Địa lý Môi trường và Phát triển bền vững
1. Chức năng
Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về địa lý môi trường, phát triển bền vững, quản lý tài nguyên và ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, xây dựng chiến lược, chính sách và giải pháp quản lý môi trường theo hướng bền vững; tham gia tư vấn, phản biện các chương trình, dự án, đề án trong lĩnh vực địa lý môi trường và phát triển bền vững; tham gia đào tạo và hợp tác nghiên cứu với các tổ chức, địa phương trong và ngoài nước về địa lý môi trường và phát triển bền vững.
2. Nhiệm vụ và quyền hạn
a) Nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về địa lý môi trường, tài nguyên thiên nhiên, thiên tai, biến đổi khí hậu trong mối quan hệ với phát triển bền vững ở các cấp (quốc gia, vùng và địa phương); phân tích không gian địa lý của các yếu tố môi trường và tác động của chúng đến phát triển bền vững.
b) Nghiên cứu các vấn đề môi trường bao gồm: phân vùng chức năng môi trường, xu hướng biến đổi không gian, tái tạo môi trường phục vụ phát triển bền vững. Dự báo, cảnh báo sớm các nguy cơ môi trường dựa trên mô hình địa lý và đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu.
c) Nghiên cứu và đề xuất giải pháp ứng phó với các vấn đề môi trường liên vùng, xuyên vùng như: ô nhiễm không khí, quản lý lưu vực sông, xâm nhập mặn, suy thoái đất, mất rừng, suy giảm đa dạng sinh học, dựa trên phân tích không gian và mối liên kết hệ thống tự nhiên - xã hội.
d) Nghiên cứu đề xuất các mô hình quản lý môi trường theo nguyên tắc kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, đô thị sinh thái gắn với quy hoạch không gian và phát triển bền vững; đề xuất giải pháp bảo vệ, tái tạo môi trường tại các khu vực bị suy thoái dựa trên đặc điểm địa lý tự nhiên và nhân văn.
e) Xây dựng các bộ chỉ số, khung đánh giá và báo cáo đánh giá phát triển bền vững môi trường cấp tỉnh, vùng, ngành/lĩnh vực và quốc gia.
f) Nghiên cứu và tư vấn thực hiện các tiêu chuẩn (ESG) (môi trường: E-Environment; xã hội: S-Social và quản trị: G-Governance) gắn với phát triển bền vững doanh nghiệp và đặc thù môi trường của từng khu vực.
g) Ứng dụng công nghệ viễn thám và nghiên cứu tích hợp công nghệ số vào nghiên cứu và quản lý môi trường, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), blockchain, GIS, mô hình số và dữ liệu lớn nhằm tối ưu hóa quản lý tài nguyên, dự báo biến đổi môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, để hỗ trợ ra quyết định trong quy hoạch tài nguyên và bảo vệ môi trường
h) Tham gia tư vấn và phản biện khoa học độc lập các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội về khía cạnh địa lý môi trường và phát triển bền vững. Tham gia đánh giá tác động môi trường các dự án theo yêu cầu.
i) Tư vấn xây dựng quy hoạch môi trường, chiến lược thích ứng biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh theo nguyên tắc tối ưu hóa không gian; tăng cường nghiên cứu liên ngành và áp dụng mô hình quản trị môi trường tiên tiến từ các quốc gia khác.
j) Phát triển nghiên cứu về công bằng môi trường và công bằng khí hậu, đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường đến nhóm dân cư dễ bị tổn thương (đồng bào dân tộc thiểu số, cộng đồng ven biển, người nghèo đô thị…) và đề xuất giải pháp thích ứng phù hợp.
k) Tham gia công tác đào tạo và các hoạt động hợp tác trong nghiên cứu và tư vấn về địa lý môi trường và phát triển bền vững.
l) Đề xuất, tổ chức thực hiện các đề tài, dự án phù hợp với lĩnh vực chuyên môn của Phòng trong định hướng phát triển chung của Viện; phối hợp với các phòng nghiên cứu thuộc Viện thực hiện các mục tiêu nghiên cứu phát triển bền vững.
m) Quản lý nhân sự, tài sản của Phòng theo quy định của Nhà nước, của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, của Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững.
n) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của Viện trưởng.
3. Cơ cấu tổ chức
Phòng có 01 Trưởng phòng, 01 phó trưởng phòng và tối thiểu 05 viên chức nghiên cứu.