Hội nghị được tổ chức nhằm triển khai Đề án "Nâng cao hiệu quả công tác truyền thông Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam giai đoạn 2025 - 2030" ban hành kèm theo Quyết định số 1745/QĐ-KHXH ngày 30/12/2025 của Chủ tịch Viện Hàn lâm, đồng thời thực hiện Thông báo kết luận số 585/TB-KHXH ngày 19/3/2026 của Chủ tịch Viện Hàn lâm tuần thứ 10 năm 2026. Đây không chỉ là diễn đàn trao đổi nghiệp vụ, mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong nhận thức và hành động về công tác truyền thông điện tử, góp phần xây dựng hình ảnh, lan tỏa giá trị khoa học xã hội và nhân văn trong bối cảnh chuyển đổi số.

Những chuyển biến tích cực trong công tác truyền thông điện tử

Phát biểu khai mạc Hội nghị, TS. Đặng Xuân Thanh đã khái quát bức tranh công tác truyền thông điện tử của Viện Hàn lâm trong giai đoạn hiện nay, nhấn mạnh yêu cầu đặt ra đối với công tác truyền thông không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin hành chính, mà phải thực sự trở thành công cụ khẳng định vị thế, lan tỏa giá trị khoa học và góp phần định hướng dư luận xã hội trên nền tảng lý luận và thực tiễn khoa học.

Tại Hội nghị, PGS.TS. Phạm Minh Phúc, Phó Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm, trình bày Báo cáo thực trạng hoạt động của Cổng Thông tin điện tử Viện Hàn lâm, Fanpage và hệ thống Trang thông tin điện tử thành viên. Báo cáo cho thấy trong quý I năm 2026, tổng số tin, bài đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử đạt 415 tin, bài, tăng trưởng 171,2% so với Quý IV năm 2025 (153 tin, bài). Tần suất đăng tải đã tăng từ 17 - 20 tin/tuần lên khoảng 55 - 60 tin/tuần.

Kết quả đó là thành quả trực tiếp từ việc thay đổi nhận thức, sự nỗ lực, cố gắng của cả hệ thống trong công tác truyền thông và từ việc Viện Hàn lâm đầu tư đồng bộ vào bốn dự án công nghệ thông tin trọng điểm, gồm: Cổng Thông tin điện tử, hệ điều hành, email công vụ và hệ thống mạng nội bộ. Toàn bộ hạ tầng kỹ thuật đã được chuyển sang nền tảng lưu trữ đám mây của các đối tác lớn (VNPT, Viettel), đảm bảo mức độ bảo mật cao nhất, khắc phục triệt để những điểm yếu cố hữu về an toàn thông tin.

Fanpage của Cổng Thông tin điện tử Viện Hàn lâm (thiết lập từ ngày 25/10/2025) cũng đã từng bước khẳng định vai trò trong hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng với hơn 3.900 người theo dõi và 468 bài đăng. Nhiều nội dung liên quan đến thông tin khoa học, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội, đối thoại đoàn thanh niên, công tác cán bộ… đều ghi nhận mức tương tác ấn tượng, cho thấy sức lan toả của thông tin chính thống khi được truyền tải qua các kênh thông tin hiện đại.

Với tinh thần thẳng thắn, khách quan và xây dựng, phần thảo luận tại Hội nghị đã tập trung nhận diện những rào cản nội tại đang làm giảm hiệu quả truyền thông của toàn hệ thống. Một trong những vấn đề được nêu rõ là sự khác biệt giữa đặc thù nghiên cứu khoa học cơ bản (mang tính tích lũy, dài hạn) với yêu cầu về tính thời sự, thường xuyên của hoạt động truyền thông, từ đó đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế, định mức phù hợp, tránh tình trạng hình thức, đối phó. Một số đại biểu phản ánh áp lực quá tải của đội ngũ viên chức kiêm nhiệm truyền thông tại các đơn vị, trong khi mức kinh phí vận hành Trang thông tin điện tử của các đơn vị rất hạn chế, chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra. Sự chênh lệch đáng kể về quy mô nhân sự và điều kiện thực tế giữa các đơn vị cũng được các đại biểu đề nghị cân nhắc khi xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại viên chức, theo hướng ghi nhận sự tiến bộ tương đối thay vì so sánh tuyệt đối.

Đáng chú ý, nhiều đại biểu đều thống nhất cho rằng cần nghiên cứu, bổ sung hạng mục "sản phẩm truyền thông" vào hệ thống tính KPI hàng năm, quy đổi tin, bài truyền thông sang tỷ lệ tương đương với các loại hình xuất bản khoa học. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần ghi nhận đầy đủ hơn đóng góp của viên chức, đồng thời tháo gỡ mâu thuẫn giữa yêu cầu truyền thông và nhiệm vụ nghiên cứu chuyên sâu. Bên cạnh đó, Hội nghị cũng ghi nhận các ý kiến đề xuất thành lập nhóm sáng tạo nội dung (Content Creator), nhóm đánh giá hiệu quả (Analytic Team), đẩy mạnh sản xuất video ngắn và xây dựng mạng lưới liên kết học thuật quốc tế, qua đó nâng cao độ nhận diện và lan tỏa hình ảnh của Viện Hàn lâm trên không gian số.

Nâng cao năng lực truyền thông và trách nhiệm xã hội của nhà khoa học

Phát biểu chỉ đạo và kết luận Hội nghị, TS. Đặng Xuân Thanh nhắc lại những bài học kinh nghiệm từ một số cuộc khủng hoảng truyền thông mà Viện Hàn lâm từng trải qua, khi thông tin sai lệch lấn át trong bối cảnh thông tin chính thống còn chậm và thiếu chủ động, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh yêu cầu toàn hệ thống phải chủ động nâng cao năng lực phản ứng truyền thông, đặc biệt trong bối cảnh từng xảy ra những tình huống khủng hoảng khi thông tin sai lệch lan nhanh, trong khi thông tin chính thống còn chậm và thiếu chủ động.

Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm yêu cầu toàn hệ thống phải kịp thời cung cấp thông tin chính xác, có cơ sở khoa học; Đồng thời, cũng khẳng định cần kiên trì thực hiện phương châm "lấy cái đẹp dẹp cái xấu", chủ động lấp đầy không gian thông tin bằng các phân tích, nhận định khoa học có chất lượng, qua đó góp phần định hướng dư luận xã hội. Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh nhấn mạnh: Trong bối cảnh hiện nay, xã hội, Đảng và Chính phủ đang rất cần tiếng nói có cơ sở khoa học từ các chuyên gia của Viện Hàn lâm để định hướng dư luận trước những vấn đề phức tạp. TS. Đặng Xuân Thanh nhấn mạnh trách nhiệm xã hội của đội ngũ nhà khoa học: việc hoàn thành một nhiệm vụ nghiên cứu không chỉ dừng lại ở nghiệm thu đề tài, mà phải tiếp tục được lan tỏa, chuyển hóa thành tri thức hữu ích phục vụ xã hội thông qua các kênh truyền thông hiện đại. Đây vừa là yêu cầu, vừa là sứ mệnh của nhà khoa học trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển xã hội tri thức hiện nay.

Những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Trên cơ sở thảo luận, Hội nghị thống nhất một số nhóm giải pháp trọng tâm cần triển khai trong thời gian tới. Về hạ tầng và nhận diện thương hiệu, Văn phòng Viện Hàn lâm chủ trì chuẩn hóa giao diện toàn bộ hệ thống Trang thông tin điện tử thành viên, đảm bảo thống nhất về bố cục, logo và nhận diện thương hiệu chung, trong khi vẫn tạo điều kiện để các đơn vị thể hiện bản sắc chuyên ngành riêng trong khuôn khổ kỹ thuật cho phép. Về định mức nội dung, áp dụng chỉ tiêu tối thiểu 02 tin, bài/tuần/đơn vị và 01 bài/tháng/tạp chí; khuyến khích mạnh mẽ việc chuyển tải tri thức khoa học theo hướng dễ tiếp cận, sinh động thông qua video ngắn, infographic và các định dạng truyền thông hiện đại.

Về cơ chế đánh giá, giao Văn phòng Viện Hàn lâm đề xuất phương án tính KPI cho sản phẩm truyền thông theo hướng tham khảo kinh nghiệm thực tiễn của các cơ sở đào tạo và nghiên cứu trong nước; kết quả cập nhật thông tin và mức độ tương tác trên hệ thống sẽ là căn cứ quan trọng trong đánh giá, xếp loại đơn vị.

Về nguồn lực, lãnh đạo Viện Hàn lâm sẽ tiếp tục làm việc với các bộ, ngành, cơ quan liên quan nhằm tăng cường kinh phí cho hoạt động truyền thông, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn chuyển đổi số.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh yêu cầu lãnh đạo các đơn vị trực thuộc sau Hội nghị phải trực tiếp quan tâm, chỉ đạo và triển khai ngay, đồng bộ các nhiệm vụ đề ra; khẳng định Văn phòng Viện Hàn lâm sẽ đồng hành, hỗ trợ đầy đủ về kỹ thuật và nghiệp vụ.

Với quyết tâm chính trị cao và lộ trình hành động cụ thể, công tác truyền thông điện tử của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đang đứng trước cơ hội để thực sự trở thành cầu nối vững chắc giữa nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn với đời sống xã hội, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, lan tỏa tri thức khoa học và những giá trị tốt đẹp đến với cộng đồng trong nước và quốc tế./.