Kiên định hóa giải những thách thức

Thực tế cho thấy, từ đầu năm đến nay, tình hình thế giới có nhiều diễn biến mới hết sức phức tạp, khó lường, gây gián đoạn nguồn cung. Giá dầu, khí, chi phí vận tải tăng cao, ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại, đầu tư quốc tế và tác động trực tiếp đến việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội nước ta. Tuy vậy, với sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, kinh tế vĩ mô nước ta cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Tăng trưởng GDP quý I-2026 ước đạt 7,83%.

Đáng chú ý, nhiều chỉ tiêu trong quý I-2026 có mức tăng đột phá so với cùng kỳ. Cụ thể, thu ngân sách nhà nước ước đạt 829.400 tỷ đồng, tăng 11,4%; thu hút vốn đầu tư nước ngoài tăng mạnh, tổng vốn đăng ký đạt 15,2 tỷ USD, tăng 42,9%, vốn thực hiện đạt 5,4 tỷ USD, tăng 9,1%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23%...

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, nhưng báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 đã chỉ rõ những thách thức cần hóa giải. Đó là, kinh tế vĩ mô chịu nhiều tác động bất lợi từ bên ngoài; mục tiêu tăng trưởng hai con số là thách thức rất lớn. Hoạt động sản xuất, kinh doanh ở một số lĩnh vực gặp nhiều khó khăn. Các động lực tăng trưởng truyền thống phát huy hiệu quả dưới mức tiềm năng; sức mua trong nước thấp; xuất khẩu còn phụ thuộc nhiều vào khu vực đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh đó, các động lực tăng trưởng mới đang ở giai đoạn đầu, cần thời gian để phát huy hiệu quả. Thị trường bất động sản phục hồi chậm, tiềm ẩn rủi ro. Một số thủ tục hành chính còn rườm rà; dịch vụ công trực tuyến chưa thực sự thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Phân cấp, phân quyền, năng lực đội ngũ cán bộ ở một số cấp cơ sở còn hạn chế; cơ sở vật chất, trang thiết bị ở một số nơi chưa được bố trí, sử dụng, khai thác hiệu quả...

Quyết tâm vượt qua thách thức, khó khăn; thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, tại Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Thực tiễn đó cho thấy, việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số phải được tiến hành một cách nhất quán, đồng bộ và kiên định; đồng thời phát huy sức mạnh, sự nỗ lực, chung sức, đồng lòng của toàn dân, cộng đồng doanh nghiệp và toàn hệ thống chính trị.

Quán triệt sâu sắc “bốn nguyên tắc” cốt lõi

Kiên trì mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững và thực chất, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã ban hành Kết luận số 18-KL/TW ngày 2-4-2026 về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, kết luận này có ý nghĩa rất quan trọng, đã tổng hợp các nội dung cơ bản của Đề án các giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng hai con số, là bước cụ thể hóa các định hướng chiến lược, quyết sách lớn về phát triển kinh tế - xã hội trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

Trên cơ sở đánh giá toàn diện những thuận lợi, khó khăn, Ban Chấp hành Trung ương thống nhất các mục tiêu, chỉ tiêu nhằm đạt tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, qua đó hoàn thành hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.

Kết luận số 18-KL/TW nêu rõ mục tiêu phát triển đất nước nhanh, bền vững. Theo đó, đến năm 2030, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, thuộc nhóm 30 nền kinh tế có quy mô hàng đầu thế giới. Nước ta cũng phấn đấu tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đạt từ 10%/năm trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân. GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 8.500 USD... Mục tiêu cũng bao quát các nội dung khác về thể chế, nguồn nhân lực, văn hóa, xã hội, môi trường, hạ tầng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Nội dung đáng chú ý là Kết luận số 18-KL/TW đề ra 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu. Trong đó, nhóm nhiệm vụ, giải pháp về phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, yêu cầu thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động; đổi mới quản trị thực thi để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Cùng với đó, tập trung hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá tăng trưởng. Một trong những nội dung trọng tâm là sửa Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn; tháo gỡ triệt để các vướng mắc cho chính quyền địa phương 2 cấp; lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch trong hệ thống quy hoạch để phục vụ cho quản lý, đầu tư, tăng trưởng...

Nhiệm vụ quan trọng đặt ra là bảo đảm cung ứng vốn cho nền kinh tế thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiên quyết không để xảy ra khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống.

Đối với nhóm nhiệm vụ, giải pháp tài chính quốc gia, yêu cầu đặt ra là việc triển khai bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia là nhiệm vụ quan trọng và mang tính lâu dài, đòi hỏi sự chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy quản lý ngân sách thuần túy sang tư duy hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội tổng thể, nâng cao chất lượng nguồn thu và tăng tính bền vững của nền tài chính quốc gia. Trong đó, riêng năm 2026, phấn đấu thu ngân sách nhà nước tăng 10%; tiết kiệm chi thường xuyên 10% và phấn đấu tiết kiệm thêm trên 5% chi thường xuyên...

Về nhiệm vụ, giải pháp vay trả nợ công, đây là nhiệm vụ xuyên suốt và có tính dài hạn để bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia, giữ vững an toàn nợ công, trọng tâm là tăng cường quản trị rủi ro và nâng cao tính minh bạch trong huy động, sử dụng cũng như báo cáo thông tin nợ công. Yêu cầu đặt ra là chủ động linh hoạt trong việc lựa chọn công cụ, hình thức, khối lượng, kỳ hạn và thời điểm vay gắn chặt với công tác quản lý ngân quỹ; tập trung giảm chi phí và áp lực huy động vốn cho ngân sách nhà nước, bảo đảm khả năng dự phòng trong các thời điểm thị trường biến động không thuận lợi...

Nhiệm vụ, giải pháp đầu tư công trung hạn được xác định là yêu cầu chiến lược, đặc biệt quan trọng và cấp thiết nhằm tạo động lực tăng trưởng kinh tế nhanh trong dài hạn. Theo đó, quán triệt nguyên tắc bố trí vốn tập trung, trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún, tập trung cho các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, tạo lan tỏa lớn; giảm ít nhất 30% số lượng dự án so với giai đoạn 2021-2025 (cả Trung ương và địa phương). Quan điểm là lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư, tăng cường hợp tác công tư; khẩn trương hướng dẫn hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội làm cơ sở phân bổ vốn đầu tư công, mục tiêu là phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, chống thất thoát, lãng phí, tiêu cực.

Đề cập về mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, đây là đòi hỏi khách quan từ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới và khát vọng vươn lên của cả dân tộc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, các ban, bộ, ngành, địa phương, người dân, doanh nghiệp cần quán triệt sâu sắc “bốn nguyên tắc” cốt lõi. Cụ thể là: Tăng trưởng thực chất, tức là không đánh đổi chất lượng, tính bền vững lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần; kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư, để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; tăng trưởng kinh tế cao phải bảo đảm phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội.

Mỗi cơ chế, chính sách, mỗi dự án hạ tầng, mỗi dòng vốn đều phải hướng đến việc kích hoạt năng lực và khát vọng phát triển, qua đó biến cơ hội tiềm năng thành thực tế tăng trưởng và biến niềm tin thành động lực phát triển lâu dài cho đất nước và nền kinh tế trong kỷ nguyên mới.