Tham dự Hội thảo có sự hiện diện GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm; TS. Leeber Leeboupao, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch LASES; Viện sĩ SOK Touch, Chủ tịch RAC; đồng chí Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An.

GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch VASS phát biểu khai mạc tại Hội thảo

Hội thảo vinh dự được đón tiếp Bà Lattana Sihalat, Phó Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước CHDCND Lào tại Việt Nam và quy tụ hơn 120 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An, Hội đồng Nhân dân tỉnh Nghệ An; các nhà khoa học, chuyên gia tư vấn chính sách cùng đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp của ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia (CLV).

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS. TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch VASS, nhấn mạnh: Mối quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện giữa Việt Nam, Lào và Campuchia là tài sản vô giá của ba dân tộc. Trong bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, cạnh tranh địa chính trị gay gắt, cùng sự bùng nổ của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, việc tăng cường liên kết hạ tầng chiến lược không chỉ là nhu cầu phát triển kinh tế thuần túy mà còn là nhiệm vụ mang ý nghĩa chính trị, an ninh và tự chủ chiến lược sâu sắc của cả ba quốc gia.

Chủ tịch VASS nhấn mạnh, trong bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều chuyển dịch nhanh chóng, cạnh tranh địa chính trị gia tăng và trật tự thế giới còn nhiều bất định, Việt Nam, Lào và Campuchia cần tăng cường tự chủ chiến lược, chủ động xây dựng mạng lưới hạ tầng nội khu vực đồng bộ, hiện đại. Theo đó, kết nối hạ tầng giữa ba nước không chỉ dừng ở giao thông, năng lượng mà cần mở rộng sang hạ tầng thể chế, hạ tầng số và hạ tầng xanh, qua đó khai thác tốt hơn lợi thế của mỗi quốc gia, tăng cường kết nối với GMS, ASEAN và nâng cao khả năng thích ứng, chống chịu trước những biến động mới.

Chủ trì Phiên khai mạc (từ trái sang phải): Viện sĩ SOK Touch, Chủ tịch RAC; GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch VASS; TS. Leeber Leeboupao, Chủ tịch LASES và đồng chí Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An

GS.TS. Lê Văn Lợi cho rằng, Hội thảo là diễn đàn quan trọng để nhận diện thực trạng, những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thúc đẩy liên kết hạ tầng chiến lược Việt Nam – Lào – Campuchia. Chủ tịch VASS đề nghị các nhà khoa học tập trung phân tích tác động của những xu hướng địa chính trị, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; làm rõ các điểm nghẽn về thể chế, giao thông – logistics, năng lượng, dữ liệu và hạ tầng xanh; đồng thời đề xuất các mô hình kết nối tích hợp, thiết thực, có khả năng triển khai. GS.TS. Lê Văn Lợi tin tưởng, kết quả Hội thảo sẽ cung cấp những luận cứ khoa học và báo cáo tư vấn chính sách chất lượng cao gửi tới Lãnh đạo Đảng và Nhà nước ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia.

TS. Leeber Leeboupao, Chủ tịch LASES phát biểu khai mạc tại Hội thảo

Đồng quan điểm đó, TS. Leeber Leebouapao, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch LASES khẳng định việc nâng cấp và đồng bộ hóa mạng lưới hạ tầng giữa ba nước là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực và củng cố vai trò trung tâm của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong không gian hợp tác tiểu vùng Mekong. Theo Chủ tịch LASES, thông qua hội thảo 03 cơ quan có cơ hội trao đổi, chia sẻ và bổ sung những bài học kinh nghiệm quý báu, qua đó gắn kết các kết quả nghiên cứu với nhiệm vụ cụ thể, thiết thực của mỗi cơ quan và mỗi quốc gia. Trong thời gian tới, hợp tác giữa ba bên cần tiếp tục tập trung vào những vấn đề chiến lược, nhất là các nội dung còn chưa được triển khai đầy đủ, từ đó xác định những vấn đề nổi bật, có tính cấp thiết và tiềm năng để cùng nghiên cứu, đề xuất giải pháp.

Đặc biệt, cần đẩy mạnh nghiên cứu về kết nối cơ sở hạ tầng, các vấn đề kinh tế và những thách thức chung trong quá trình phát triển; đồng thời tăng cường phối hợp, kết nối giữa các cơ quan nghiên cứu với các cơ quan hoạch định chính sách, Đảng và Chính phủ ba nước. Trên cơ sở đó, ba cơ quan có thể nghiên cứu, đề xuất các sáng kiến và kiến nghị chính sách có phạm vi rộng hơn, hướng tới thúc đẩy Chính phủ ba nước quan tâm và triển khai các chương trình kết nối hạ tầng, tạo nền tảng thuận lợi cho tăng cường liên kết kinh tế, thúc đẩy tiềm năng phát triển và nâng cao hiệu quả hợp tác giữa CLV.

Viện sĩ Sok Touch, Chủ tịch RAC phát biểu khai mạc tại Hội thảo

Thay mặt Đoàn RAC, phát biểu tại Hội thảo, Viện sĩ Sok Touch, Chủ tịch RAC, đánh giá cao chủ đề Hội thảo diễn ra tại Nghệ An - vùng đất giàu truyền thống lịch sử và có cảnh quan du lịch tươi đẹp của Việt Nam. Chủ tịch RAC trân trọng mối quan hệ hợp tác CLV và 03 cơ quan (VASS-LASES- RAC) nhằm tạo cơ hội để các nhà nghiên cứu và giới tri thức của ba nước trao đổi tri thức và đóng góp ý kiến chính sách cho Chính phủ mỗi nước. Viện sĩ Sok Touch mong muốn hội thảo lần này sẽ xác định được được những vấn đề ưu tiên và các đề xuất có thể tiếp tục được nghiên cứu, triển khai nhằm giảm chi phí vận tải, nâng cao độ tin cậy của nguồn cung và mở rộng cơ hội kinh tế cho người dân ba nước.

Đặc biệt, Chủ tịch RAC nhấn mạnh đến vai trò của các cơ quan nghiên cứu trong việc hỗ trợ kết nối chiến lược, cần dựa trên nhận thức chung sự hỗ trợ giữa các quốc gia trên cơ sở phát huy tối đa tiềm năng lợi thế, nhu cầu và ưu tiên phát triển riêng, vì lợi ích chung. Theo đó, các cơ quan nghiên cứu có vai trò kết nối tri thức với nhu cầu chính sách và đời sống nhân dân. Hội thảo là diễn đàn trao đổi ý tưởng, tăng cường hiểu biết về kết nối giữa ba nước và giá trị thực sự của kết nối chiến lược là biến sự gần gũi về địa lý thành cơ hội phát triển mà người dân có thể được hưởng lợi thông qua việc làm, thu nhập và đời sống ngày càng tốt hơn. Qua đó góp phần xây dựng nền thịnh vượng chung và quan hệ láng giềng tốt đẹp giữa CLV.

Đồng chí Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An phát biểu chào mừng tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An, bày tỏ niềm vinh dự khi tỉnh nhà, quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, được chọn làm nơi diễn ra hội thảo. Đồng chí khẳng định Nghệ An có vị trí chiến lược trên hành lang kinh tế Đông - Tây, sở hữu đường biên giới dài nhất với Lào và hệ thống cảng biển, hạ tầng giao thông kết nối liên vùng năng động. Tỉnh Nghệ An cam kết luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi, chủ động hợp tác với các địa phương của Lào và Campuchia để hiện thực hóa các chiến lược kết nối hạ tầng thực chất, hiệu quả.

Toàn cảnh Hội thảo

Hội thảo gồm 3 phiên làm việc với 10 tham luận khoa học chất lượng cao và nhiều ý kiến thảo luận sôi nổi:

Phiên 1 với chủ đề "Bối cảnh của khu vực và thế giới đối với kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam – Lào – Campuchia", các tham luận tập trung phân tích xu hướng chuyển dịch địa chính trị, tác động của biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh; đồng thời chỉ ra yêu cầu phải mở rộng nội hàm hạ tầng chiến lược, không chỉ bao gồm hạ tầng cứng (giao thông, năng lượng, cảng biển) mà phải tích hợp chặt chẽ với hạ tầng mềm (thể chế, quy trình hải quan), hạ tầng số và hạ tầng xanh.

Phiên 2 với chủ đề "Thực trạng kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam – Lào – Campuchia", các chuyên gia đã thẳng thắn đánh giá thực trạng kết nối hiện nay, chỉ ra những điểm nghẽn cốt lõi như: Chi phí logistics còn cao; một số tuyến đường giao thông trọng điểm chưa đồng bộ; cơ chế mua bán điện xuyên biên giới còn phân mảnh; thiếu quy chuẩn hạ tầng kỹ thuật số chung và thủ tục kiểm soát cửa khẩu tại một số khu vực biên giới chưa thực sự tối ưu hóa.

Phiên 3 với chủ đề "Triển vọng và giải pháp tăng cường kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam – Lào – Campuchia", các đại biểu thảo luận về tầm nhìn dài hạn, các mô hình phát triển tích hợp và giải pháp huy động nguồn lực đa dạng cho các dự án hạ tầng lớn trong khu vực.

GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch VASS phát biểu tại Hội đàm Lãnh đạo VASS – LASES - RAC

Tổng kết và bế mạc Hội thảo, GS.TS. Lê Văn Lợi khái quát những kết quả đạt được, đồng thời đưa ra hệ thống giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy kết nối hạ tầng chiến lược giữa ba nước, tập trung vào các nhóm giải pháp đồng bộ và hiện đại hóa hạ tầng cứng; hài hòa hóa thể chế và hạ tầng mềm; phát triển hạ tầng năng lượng xanh; chuyển đổi số và hạ tầng số.

GS. TS. Lê Văn Lợi khẳng định thành công của Hội thảo hôm nay không chỉ dừng lại ở những tham luận có ý nghĩa hay những phiên thảo luận lý thuyết, mà quan trọng hơn là những luận cứ khoa học và khuyến nghị chính sách được đúc kết từ Hội thảo sẽ là cơ sở thực tiễn giá trị gửi tới Đảng, Nhà nước và Chính phủ ba nước. Để thúc đẩy hiện thực hóa kết quả Hội thảo, Giáo sư Chủ tịch VASS đề nghị 03 Viện Hàn lâm cần sớm hoàn thiện Báo cáo tư vấn chính sách gửi trình Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các bộ, ngành liên quan của ba nước, đề xuất đưa các nội dung kết nối hạ tầng xanh - số - thông minh vào chương trình phát triển và hợp tác phát triển của ba quốc gia.

Toàn cảnh Hội đàm Lãnh đạo VASS – LASES – RAC

Trong khuôn khổ Hội thảo, VASS, LASES và RAC đã diễn ra hội đàm giữa lãnh đạo 03 bên cùng bàn luận chuyên sâu về định hướng chủ đề Hội thảo thường niên năm 2027; xác định vấn đề có ý nghĩa chiến lược cùng mối quan tâm chung của ba nước và tham mưu chính sách.

Các đại biểu VASS – LASES – RAC chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Hội thảo quốc tế thường niên lần thứ 13 diễn ra thành công tốt đẹp; khẳng định sức sống và tính hiệu quả của cơ chế hợp tác thường niên giữa ba Viện Hàn lâm của Việt Nam, Lào và Campuchia. Theo cơ chế luân phiên, Hội thảo khoa học quốc tế thường niên lần thứ 14 VASS – LASES – RAC năm 2027 sẽ do Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào (LASES) đăng cai tổ chức tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào về chủ đề hợp tác về du lịch giữa CLV trong bối cảnh mới./.