Tham dự Phiên họp có đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng và các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu, kết luận Phiên họp, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cơ bản thống nhất với báo cáo, các đề xuất của cơ quan Thường trực và lộ trình chuẩn bị hồ sơ trình Bộ Chính trị, trình Hội nghị Trung ương 4. 

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu cần bảo đảm thống nhất về quan điểm chính trị, cơ sở lý luận và yêu cầu thực tiễn; sự đồng bộ giữa nghiên cứu Điều lệ Đảng với các nhiệm vụ tổng kết lớn của Trung ương. Việc tổng kết thực tiễn, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng phải đặt trong tổng thể công tác chuẩn bị Đại hội XV; gắn chặt với tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và đặc biệt là tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh.

Các quá trình này phải bổ sung luận cứ cho nhau, bảo đảm sự đồng bộ giữa các quá trình tổng kết, nghiên cứu và hoàn thiện các văn kiện; quy định nền tảng về tổ chức và hoạt động của Đảng; chuẩn bị cơ sở khoa học cho việc sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh chính trị và Hiến pháp.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải chủ động cập nhật những quan điểm định hướng lớn từ ba nghị quyết dự kiến trình Hội nghị Trung ương 4, tập trung vào những vấn đề liên quan trực tiếp đến tổ chức và hoạt động của Đảng. Trọng tâm là yêu cầu xây dựng, tự đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng; hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền và cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”; phân định thẩm quyền, trách nhiệm, phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm người đứng đầu; những nguyên tắc căn bản về công tác cán bộ. Đồng thời, nghiên cứu đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động của Đảng phù hợp với kỷ nguyên số; tăng cường tổ chức điều hành và ra quyết định trên cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ mới.

Cần phân biệt rõ định hướng chính trị của nghị quyết với nội dung thuộc phạm vi điều lệ. Chỉ nghiên cứu đưa vào điều lệ những vấn đề đã được tổng kết, kiểm nghiệm, có tính nguyên tắc, nền tảng, ổn định lâu dài và cần thực hiện thống nhất trong toàn Đảng. Những nội dung cụ thể hóa phải được đặt đúng cấp độ văn bản. Những vấn đề chưa đủ căn cứ phải tiếp tục nghiên cứu, không chuyển cơ học nội dung nghị quyết vào Điều lệ.

Sau Hội nghị Trung ương 4, cơ quan Thường trực tổ chức ngay việc đối chiếu đề cương tổng thể, 4 đề cương nhóm và hệ thống chuyên đề với các nghị quyết được thông qua. Những quan điểm, chủ trương mới phải được cụ thể hóa thành các yêu cầu tổng kết, câu hỏi nghiên cứu và tiêu chí đánh giá.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, nâng cao chất lượng nghiên cứu, hoàn thiện phương pháp luận, công cụ nghiên cứu và làm sâu hệ thống các câu hỏi và các chuyên đề. Cần làm rõ từng vấn đề vướng mắc bắt nguồn từ quy định của điều lệ, từ văn bản thi hành hay từ khâu tổ chức thực hiện; xác định rõ mức độ phổ biến, thời gian tồn tại và mức độ tác động của từng vấn đề. Căn cứ đề xuất phải đủ sức giải thích cả sự cần thiết và tính khả thi của những phương án lựa chọn. Chất lượng tổng kết thể hiện ở khả năng nhận diện đúng vấn đề, lý giải đúng nguyên nhân và đề xuất được hướng xử lý có giá trị lâu dài. 

Nghiên cứu phải tập trung vào những vấn đề cơ bản về bản chất của Đảng và đảng viên; hệ thống tổ chức, phương thức lãnh đạo, cầm quyền, kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực trong điều kiện một Đảng duy nhất cầm quyền; kỹ thuật xây dựng điều lệ và những nguyên tắc, chuẩn mực về chuyển đổi số trong Đảng.

Các chuyên đề phải được thiết kế, triển khai và tổng hợp trong một hệ thống liên thông. Từng chuyên đề phải rõ câu hỏi nghiên cứu, dữ liệu đầu vào, phạm vi khảo sát, phương pháp kiểm chứng và cuối cùng phải có sản phẩm đầu ra; các vấn đề nêu ra phải được kết luận, giải quyết. Phân định cụ thể chuyên đề nền tảng dùng chung, chuyên đề xuyên suốt và các chuyên đề chuyên sâu; xác định phần kế thừa, phần phối hợp và phần trách nhiệm tổng hợp.

Bảo đảm quá trình tổng hợp thông suốt từ các chuyên đề, báo cáo nhóm, báo cáo tổng hợp chung và các phương án xử lý theo 4 hướng: Tiếp tục kế thừa; Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung điều lệ; Giao cho Trung ương quy định; Hướng dẫn hoặc tiếp tục tổng kết thí điểm và kiểm chứng. Mỗi phương án phải có căn cứ rõ ràng, bảo đảm sự thống nhất giữa kết quả nghiên cứu và những kiến nghị xử lý.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, hoàn thiện kế hoạch tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng, bảo đảm đúng lộ trình, rõ sản phẩm và kiểm soát được tiến độ. 

Yêu cầu phải bám sát lộ trình đã xác định tại Phiên họp thứ nhất, đồng thời nhấn mạnh thời gian rất gấp và khối lượng công việc rất nặng, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị rà soát kỹ từng mốc thời gian, yêu cầu đối với sản phẩm và cơ chế kiểm soát chất lượng. Kế hoạch phải bảo đảm sự phối hợp thực chất giữa các nhóm, các cơ quan; phát hiện sớm nhiệm vụ chậm tiến độ, nội dung chưa đạt yêu cầu chất lượng để xử lý; kiên quyết khắc phục tình trạng giao việc chung chung, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. 

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nêu rõ yêu cầu huy động thực chất trí tuệ của các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan nghiên cứu lý luận và đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác xây dựng Đảng ở cơ sở. Mọi ý kiến tham gia phải được tổng hợp đầy đủ, trung thực, khách quan, kể cả những ý kiến khác nhau. 

“Đi tìm chân lý thì không ngại những vấn đề khác nhau, việc tiếp thu hay không tiếp thu đều phải được giải trình thấu đáo, nêu rõ căn cứ, bảo đảm sức thuyết phục. Kiên quyết khắc phục việc lấy ý kiến hình thức, lựa chọn hoặc tổng hợp ý kiến theo nhận định chủ quan của cơ quan tham mưu hoặc ý chí của lãnh đạo; phải bảo đảm tính khách quan” – đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, yêu cầu xuyên suốt là phải bám sát thực tiễn và có tầm nhìn dài hạn. Từ thực tiễn chỉ ra đúng những vướng mắc, nguyên nhân và hướng xử lý; nhận diện những vấn đề căn bản về tổ chức và hoạt động của Đảng cần nghiên cứu lâu dài. Điều lệ phải kế thừa những nguyên tắc đã được lịch sử và thực tiễn chứng minh, đồng thời xác lập khuôn khổ cho tổ chức và hoạt động của Đảng đáp ứng yêu cầu của một Đảng cầm quyền, lãnh đạo đất nước trong giai đoạn phát triển mới. Yêu cầu đặt ra rất cao, đòi hỏi sự tự đổi mới để đủ năng lực, uy tín và trách nhiệm lãnh đạo đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo tập trung trí tuệ, phối hợp chặt chẽ và thực hiện đúng trách nhiệm, bảo đảm từng sản phẩm có chất lượng, từng nhiệm vụ đúng tiến độ. Kết quả công việc phải cung cấp được những luận cứ vững chắc, thiết thực, thuyết phục để phục vụ cho Đại hội lần thứ XV, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước./.