Tham dự và chủ trì kỳ họp có PGS.TS. Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương; GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng, Uỷ viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm), Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; đồng chí Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình. Cùng dự có các Ủy viên Hội đồng, thành viên các tổ biên tập đề án tổng kết, Ban Thư ký khoa học, lãnh đạo Văn phòng Hội đồng, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Kỳ họp diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang tích cực triển khai các nhiệm vụ chuẩn bị cho những dấu mốc có ý nghĩa lịch sử đặc biệt của đất nước vào năm 2030 - thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đây là những nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, nhằm tiếp tục bổ sung, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, đồng thời chuẩn bị cơ sở khoa học cho việc hoạch định đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Chuẩn bị luận cứ khoa học cho những dấu mốc lịch sử của đất nước

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh, kỳ họp có ý nghĩa quan trọng nhằm triển khai nhiệm vụ nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn do Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao; thảo luận, đóng góp ý kiến hoàn thiện các tài liệu quan trọng phục vụ tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; góp phần chuẩn bị luận cứ khoa học cho việc bổ sung, phát triển đường lối, Cương lĩnh, Văn kiện Đại hội XV của Đảng và định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo đồng chí Đoàn Minh Huấn, năm 2030 không chỉ là thời điểm nhìn lại một thế kỷ Đảng lãnh đạo dân tộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, tiến hành công cuộc đổi mới và phát triển, mà còn là dịp tổng kết những vấn đề mang tính quy luật của cách mạng Việt Nam; làm sâu sắc hơn nhận thức về vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; tiếp tục phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Tại kỳ họp, các đại biểu tập trung thảo luận, cho ý kiến đối với Đề cương chi tiết Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo, phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130); Đề cương chi tiết Báo cáo tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; các khung hướng dẫn tổng kết đối với ban, bộ, ngành và địa phương; đồng thời góp ý đối với dự kiến danh mục đề tài Chương trình khoa học trọng điểm cấp quốc gia KX.04 giai đoạn 2026-2030.

Các ý kiến tại kỳ họp thống nhất nhận định, tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam là công trình tổng kết lịch sử - lý luận - thực tiễn có tầm vóc chiến lược đặc biệt. Việc tổng kết không chỉ nhằm khẳng định những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng mà còn làm rõ những quy luật vận động, những bài học kinh nghiệm lớn, năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng; từ đó phác thảo tầm nhìn và định hướng phát triển đất nước trong thế kỷ tiếp theo.

Đối với tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, các đại biểu cho rằng đây là nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng nhằm đánh giá toàn diện quá trình hiện thực hóa đường lối xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; làm rõ sự phát triển nhận thức lý luận của Đảng về mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, phát triển văn hóa, con người, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Khẳng định vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong phát triển lý luận của Đảng

Một trong những điểm nổi bật của kỳ họp lần này là sự gắn kết chặt chẽ giữa yêu cầu tổng kết thực tiễn với nhiệm vụ phát triển lý luận trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Điều đó tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của khoa học xã hội và nhân văn trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho quá trình hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách phát triển quốc gia.

Là cơ quan nghiên cứu hàng đầu của cả nước về khoa học xã hội và nhân văn, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và tham mưu chính sách. Việc GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, tham dự kỳ họp với cương vị Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương tiếp tục thể hiện trách nhiệm của đội ngũ các nhà khoa học xã hội trong việc đồng hành cùng Đảng và Nhà nước giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra từ quá trình phát triển đất nước.

Trong những năm qua, các nghiên cứu của Viện Hàn lâm đã góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng liên quan đến đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia. Đây cũng là những nội dung cốt lõi được đặt ra trong quá trình tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và 40 năm thực hiện Cương lĩnh.

Tại kỳ họp, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu quá trình tổng kết phải bảo đảm tính Đảng, tính khoa học, tính thực tiễn, tính lịch sử, tính hệ thống và tính dự báo; kết hợp chặt chẽ giữa tổng kết lịch sử với khái quát lý luận, giữa đánh giá thành tựu với nhìn thẳng vào những hạn chế, điểm nghẽn và những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn. Đây cũng là phương pháp tiếp cận có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, nhằm bảo đảm các kết luận khoa học vừa có chiều sâu lý luận, vừa phản ánh sát thực tiễn phát triển của đất nước.

Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị các báo cáo tổng kết của ban, bộ, ngành và địa phương cần bám sát định hướng chung, đồng thời phản ánh sinh động thực tiễn từng ngành, lĩnh vực, địa bàn; làm rõ những mô hình hay, cách làm sáng tạo, các kinh nghiệm có giá trị và những kiến nghị có tính khả thi. Đây sẽ là nguồn tư liệu thực tiễn quan trọng phục vụ công tác nghiên cứu lý luận và hoạch định chính sách trong thời gian tới.

Phát biểu kết luận kỳ họp, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng đánh giá cao tinh thần trách nhiệm chính trị, trí tuệ khoa học và tâm huyết của các thành viên Hội đồng cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học tham dự. Các ý kiến đóng góp tại kỳ họp sẽ được tổng hợp, tiếp thu nghiêm túc để tiếp tục hoàn thiện các đề cương, khung hướng dẫn và định hướng nghiên cứu.

Kết quả của kỳ họp góp phần nâng cao chất lượng công tác tư vấn chiến lược của Hội đồng Lý luận Trung ương, phục vụ trực tiếp việc bổ sung, phát triển lý luận của Đảng, xây dựng và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Các nội dung được thảo luận tại Kỳ họp tiếp tục khẳng định vai trò của công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Đồng thời, cho thấy đóng góp ngày càng quan trọng của khoa học xã hội và nhân văn trong việc cung cấp luận cứ khoa học cho Đảng và Nhà nước, góp phần hoàn thiện tư duy lý luận, xây dựng tầm nhìn phát triển đất nước đến giữa thế kỷ XXI và xa hơn nữa.