Tọa đàm khoa học: Một số vấn đề lý luận nghiên cứu về tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi

28/07/2023

Ngày 26 tháng 7 năm 2023, tại Hội trường Viện Nghiên cứu Con người diễn ra tọa đàm khoa học với chủ Một số vấn đề lý luận nghiên cứu về tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi”. Đây là hoạt động khoa học nằm trong khuôn khổ hoạt động của đề tài cấp Bộ Tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi ở nông thôn vùng đồng bằng sông Hồng và Tây Bắc nước ta hiện nay” do Ths. NCVC. Nguyễn Thị Nga làm chủ nhiệm. Tham dự tọa đàm có đại diện viện Gia đình và Giới, các thành viên đề tài cùng toàn thể viên chức của Viện Nghiên cứu Con người.

Tọa đàm được nghe tham luận do TS. Nguyễn Đình Tuấn, thành viên đề tài,Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới trình bày với chủ đề: Tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi: một số vấn đề lý luận”. Báo cáo tham luận tập trung trình bày vào ba nội dung chính, gồm: Một số khái niệm; lý thuyết nhu cầu và cách tiếp cận nghiên cứu. Diễn giả tập trung phân tích một số khái niệm người cao tuổi, già hóa dân số, chỉ số già hóa, dịch vụ chăm sóc sức khỏe v.v…. Diễn giả cũng giới thiệu lý thuyết nhu cầu và vận dụng lý thuyết này trong nghiên cứu tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi để đánh giá nhu cầu thực sự của nhóm này. Ngoài việc sử dụng lý thuyết nhu cầu, theo diễn giả trong nghiên cứu tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi cần sử dụng một số cách tiếp cận trong nghiên cứu như cách tiếp cận dựa trên quyền và cách tiếp cận từ góc độ phát triển con người. Cụ thể: cách tiếp cận dựa trên quyền nhấn mạnh vào phân tích các quyền của người cao tuổi theo hướng được hưởng các phúc lợi xã hội, được sống trong an ninh, sự tôn trọng để từ đó đưa ra giải pháp nhằm bảo đảm quyền con người; cách tiếp cận từ góc độ phát triển con người nhằm làm rõ cơ hội chăm sóc và khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi.

 

TS. Nguyễn Đình Tuấn trình bày tham luận tại tọa đàm

 

Chính sách của Việt Nam về người cao tuổi được TS. Lê Ngọc Lân giới thiệu và trình bày trong tham luận với chủ đề: Chăm sóc người cao tuổi Việt Nam - một số vấn đề về chính sách”. Tham luận được trình bày gồm 4 phần: Tình hình chung về người cao tuổi Việt Nam; Chăm sóc người cao tuổi; Quan điểm của Đảng và Chính sách pháp luật trong Chăm sóc người cao tuổi và một số vấn đề đặt ra.

 

TS. Lê Ngọc Lân trình bày tham luận tại tọa đàm

 

Về tình hình chung, báo cáo tập trung trình bày về số lượng và dự báo về người cao tuổi trong những năm tiếp theo. Nếu tính đến tháng 4 năm 2021, tỷ lệ người cao tuổi chiếm 12,8% dân số (từ 60 tuổi trở lên), 8,3% (từ 65 tuổi trở lên), 2% (từ 80 tuổi trở lên) và dự báo đến năm 2029 tỷ lệ người cao tuổi của Việt Nam là 17,2%  (16,5% dân số), năm 2039 là 22,2 triệu (20,2%), năm  2049 là 28,6 triệu (24,8%) và đến năm  2069 là 31,6 triệu (27,11%). Tính đến năm 2036, Việt Nam sẽ chính thức bước vào giai đoạn “dân số già”  (người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên đạt mức 14,17% dân số, khoảng 15,46 triệu người);

 

Khung cảnh tọa đàm

Việc chăm sóc người cao tuổi luôn được sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng và Chính sách pháp luật trong Chăm sóc người cao tuổi trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội được thể hiện trong Nghị quyết của Ban bí thư, Nghị quyết Đại hội đảng, trong Hiến pháp và Luật người cao tuổi; Tuy vậy, cũng còn nhiều bất cập và một số vấn đề tồn tại trong chính sách về người cao tuổi trong chăm sóc đời sống vật chất, văn hóa-xã hội, các dịch vụ và chăm sóc cộng đồng dành cho người cao tuổi v.v... Báo cáo cũng chỉ ra một số bất cập như mức trợ cấp còn thấp, cán bộ y tế cơ sở yếu về kiến thức lão khoa, hệ thống bảo trợ xã hội còn ít v.v.... Thực trạng và dự báo về người cao tuổi (đến năm 2038, tỷ lệ người cao tuổi ở VN sẽ đạt trên 20%) đang đặt ra nhiều thách thức. Dân số già sẽ ảnh hưởng đến năng suất lao động, thị trường lao động, thu nhập, bất bình đẳng xã hội hệ thống chăm sóc sức khỏe, chính sách bảo trợ xã hội v.v....

Các nhà khoa học đã thảo luận sôi nổi về các vấn đề liên quan đến chủ đề tọa đàm như hoạt động các trung tâm chăm sóc người cao tuổi còn đang rất thiếu, triển khai các dự án xây dựng ở đô thị hầu như mới chú trọng xây nhà để bán còn cơ sở hạ tầng kèm theo trong đó có xây dựng trung tâm chăm sóc người cao tuổi… chưa được đầu tư thỏa đáng. Hơn nữa, trong qua trình triển khai thực tiễn xây dựng trung tâm chăm sóc người cao tuổi phát sinh những vấn đề pháp lý bởi hệ thống pháp luật còn thiếu những ràng buộc pháp lý để giải quyết những tình huống trong thực tế (như con cái bỏ rơi cha mẹ, người cao tuổi đột ngột qua đời tại trung tâm chăm sóc người cao tuổi, các rủi ro khác kèm theo trong quá trình chăm sóc...).  Ngoài các vướng mắc pháp lý, các vấn đề như chuẩn mực xã hội, đạo đức xã hội, đạo đức con cái... cũng chưa thống nhất ở nhiều tầng lớp dân cư, vùng miền khác nhau, hay việc  tạo ra các quỹ đầu tư lớn để chia sẻ rủi ro trong kinh doanh lĩnh vực chăm sóc cho người cao tuổi cũng là các rào cản được chia sẻ và bàn luận sôi nổi tại tọa đàm.

Nguyễn Thị Nga

                                                                                                                                                                       

 

The older news.............................