Toạ đàm khoa học với chủ đề “Thúc đẩy việc làm xanh tại Việt Nam: cơ hội và thách thức”.

06/07/2023

Trong khuôn khổ hoạt động khoa học của Viện Nghiên cứu Con người năm 2023, ngày 5/7/2023, tại Hội trường trụ sở 9A Kim Mã Thượng, Viện Nghiên cứu Con người (sau đây gọi là Viện) đã tổ chức Toạ đàm khoa học với chủ đề “Thúc đẩy việc làm xanh tại Việt Nam: cơ hội và thách thức”. Tham dự Toạ đàm phía Viện Nghiên cứu Con người có PGS. TS. Nguyễn Thị Hoài Lê, Viện trưởng; TS. Đào Thị Minh Hương, Phó Viện trưởng cùng đông đảo các nhà nghiên cứu và cán bộ Viện. Toạ đàm còn có sự tham dự của các chuyên gia khách mời: TS. Đoàn Thị Thu Hương, Viện Địa lí nhân văn và TS. Chử Thị Lân, Viện Khoa học Lao động và xã hội cùng một số nhà nghiên cứu tới từ các Viện nghiên cứu trực thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Lê khẳng định trong bối cảnh toàn thế giới đang hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững, các quốc qua đều nỗ lực phát triển nền kinh tế xanh thì việc làm xanh trở thành một xu hướng tất yếu. Đây là một trong những hướng nghiên cứu gần đây của Phòng NC phát triển con người-nguồn lực con người. Vì vậy, Viện đã giao cho Phòng NC phát triển con người-nguồn lực con người phụ trách tổ chức Toạ đàm khoa học với chủ đề “Thúc đẩy việc làm xanh tại Việt Nam: cơ hội và thách thức” với mong muốn Toạ đàm là diễn đàn để các nhà khoa học chia sẻ kiến thức học thuật cũng như kinh nghiệm thực tiễn trong việc thúc đẩy việc làm xanh, từ đó đưa ra một số khuyến nghị phù hợp. PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Lê bày tỏ sự cảm ơn tới hai diễn giả khác mời-những người rất có kinh nghiệm nghiên cứu trong lĩnh vực này tới để trình bày và chia sẻ quan điểm của mình.

 

PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Lê phát biểu khai mạc tại Tọa đàm

 

Tham luận đầu tiên “Việc làm xanh tại Việt Nam: cơ hội và thách thức do TS. Đoàn Thị Thu Hương trình bày. Tham luận đưa ra một số khái niệm liên quan và bức tranh chung về thực trạng việc làm xanh tại Việt Nam hiện nay, cả về khung chính sách và tình hình thực hiện. Bằng việc sử dụng phương pháp phân tích SWOT, TS. Thu Hương đã chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức đối với việc phát triển việc làm xanh tại Việt Nam. Ở Việt Nam, hiện tại chưa có định nghĩa chính thức về việc làm xanh, cũng như chưa có tiêu chí và nguồn dữ liệu để xác định việc làm xanh. Việc làm xanh ở Việt Nam hiện nay chủ yếu trong các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, tuy nhiên cũng là dấu hiệu tích cực trong quá trình phát triển hướng tới phát triển bền vững. Thông qua việc xem xét, phân tích khái niệm, nội hàm và phân tích cơ hội và thách thức, bài viết đưa ra một số khuyến nghị cho việc tạo việc làm xanh ở Việt Nam như: luật hoá khái niệm và phổ biến rộng rãi tới các tầng lớp trong xã hội; ban hành các chính sách, chiến lược thống nhất và đồng bộ chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ “nâu” sang “xanh”; hỗ trợ chuyển đổi việc làm cho người lao động từ phi chính thức sang các công việc chính thức; lồng ghép kỹ năng việc làm xanh, nhận thức việc làm xanh vào chương trình đào tạo nghề chính quy để trang bị cho quá trình chuyển đổi.

 

TS. Đoàn Thị Thu Hương - Viện Địa lí nhân văn trình bày tham luận 

 

Tham luận thứ hai của TS. Chử Thị Lân với chủ đề Đo lường việc làm xanh ở Việt Nam: thuận lợi, khó khăn và thách thức đã chỉ ra 04 bước chính trong ước lượng việc làm xanh. TS. Lân đã sử dụng bộ số liệu điều tra lao động việc làm 2017 để đưa ra một số kết quả ước lượng việc làm xanh tại Việt Nam. Ngoài ra, tác giả cũng dựa trên vi dữ liệu tại Việt Nam và sử dụng phương pháp đo lường việc làm xanh của Ngân hàng thế giới để ước tính. Đo lường và đánh giá việc làm xanh ở Việt Nam còn rất hạn chế: thực trạng thống kê và hoạt động của nền kinh tế chưa cho phép đánh giá được đầy đủ số lượng, cư cấu, chất lượng việc làm xanh, đặc biệt là việc làm trong các ngành xanh hóa, phát triển những ngành mới và việc làm liên quan đến giảm thiểu, ứng phó với biến đổi khí hậu. TS. Lân đưa ra một số khuyến nghị như: cần thống nhất khái niệm và cách xác định việc làm xanh cũng như phương pháp ước tính việc làm xanh trong bối cảnh Việt Nam; Xây dựng phương pháp và nguồn số liệu ước tính việc làm trong các ngành và hoạt động kinh tế “xanh”; Xây dựng kịch bản phát triển việc làm xanh ở Việt Nam,….

Tham luận cuối cùng- Những rào cản đối với phụ nữ làm việc trong lĩnh vực năng lượng tái tạo do TS. Vũ Thị Thanh-Viện NC Con người trình bày. Theo TS. Thanh, Phụ nữ chiếm trung bình 35% lực lượng lao động trong lĩnh vực  năng lượng tái tạo và Việt  trên toàn thế giới và Việt Nam có khoảng 500.000 lao động trong lĩnh vực này. Phụ nữ làm việc trong lĩnh vực năng lượng tái tạo gặp khá nhiều rào cản trên nhiều khía cạnh: chuẩn mực xã hội và sự phân biệt đối xử về giới; năng lực và STEM; các cơ hội đào tạo, phát triển chuyên môn; mạng lưới xã hội, sự tham gia vào quá trình ra quyết định; cân bằng giữa trách nhiệm gia đình và công việc và những thách thức về sự tôn trọng và an toàn đối với phụ nữ. Một số khuyến nghị đã được đưa ra nhằm xoá bỏ hoặc hạn chế những rào cản đối với phụ nữ trong lĩnh vuẹc năng lượng tái tạo.

 

TS. Vũ Thị Thanh-Viện Nghiên cứu Con người trình bày tham luận

 

Kể từ năm 1986 đến nay, Đảng ta đã có những chủ trương, chính sách phù hợp liên quan tới năng lượng và gần đây là năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, các thế lực thù địch vẫn có những luận điệu xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng về năng lượng. Một số trang tập chí, diễn đàn xã hội xuất hiện một số bài viết đưa ra các quan điểm không đúng về vấn đề Quy hoạch phát triển điện VIII; nội dung cho rằng Quy hoạch phát triển điện Việt Nam thiếu khách quan, “tranh cãi xung quanh Quy hoạch điện VIII”, thậm chí còn cho rằng có vấn đề lợi ích nhóm trong xây dựng Quy hoạch… mục đích gây ra sự hoang mang, hoài nghi về đường lối chính sách phát triển năng lượng quốc gia của Đảng và nhà nước, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Một số quan điểm gây sự hiểu sai về chủ trương, định hướng trong dư luận nhân dân bằng những từ ngữ như “không hợp xu thế”, “đi ngược”, “chưa phù hợp”, hay ra sức ủng hộ “năng lượng gió, mặt trời” một cách thái quá; đổ lỗi cho việc xây dựng lưới điện không kịp thời; công tác đầu tư, quản lý vận hành lưới điện chưa hợp lý gây khó khăn cho các nhà đầu tư năng lượng tái tạo… Đây là những ý kiến chưa phù hợp và thiếu căn cứ, cần bị phản bác.

Phần thảo luận diễn ra sôi nổi và cởi mở. Ngoài việc đặt câu hỏi để làm rõ các vấn đề các diễn giả đã trình bày, các đại biểu còn chia sẻ những hiểu biết và thông tin của mình để cùng nhau trao đổi tạo Toạ đàm.

Tổng kết và bế mạc Hội thảo, PGS. TS. Nguyễn Thị Hoài Lê đánh giá cao các tham luận trình bày tại Toạ đàm cũng như những ý kiến đóng góp, thảo luận quý báu của các chuyên gia, các nhà khoa học. PGS. TS. Nguyễn Thị Hoài Lê trân trọng cảm ơn các nhà khoa học đã đóng góp công sức và trí tuệ cho Toạ đàm và hi vọng các nhà khoa học sẽ tiếp tục đồng hành trong các hoạt động tiếp theo của viện Nghiên cứu Con người.

Thanh Huyền