Báo cáo Chỉ số các chuẩn mực xã hội về giới năm 2023 (GSNI): Phá bỏ định kiến giới: Thay đổi chuẩn mực xã hội hướng tới bình đẳng giới (2023 GENDER SOCIAL NORMS INDEX (GSNI): Breaking down gender biases: Shifting social norms towards gender equality)

22/01/2024

Báo cáo Chỉ số các chuẩn mực xã hội về giới năm 2023 (GSNI): Phá bỏ định kiến giới: Thay đổi chuẩn mực xã hội hướng tới bình đẳng giới (2023 GENDER SOCIAL NORMS INDEX (GSNI): Breaking down gender biases: Shifting social norms towards gender equality)

 

Ngày 12 tháng 6 năm 2023, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) công bố Báo cáo Chỉ số các chuẩn mực xã hội về giới (GSNI) năm 2023 dựa trên dữ liệu mới nhất từ Khảo sát Giá trị Thế giới. Chỉ số chuẩn mực xã hội về giới (GSNI) đo lường định lượng những thành kiến đối với phụ nữ, nắm bắt thái độ của mọi người đối với vai trò của phụ nữ theo bốn khía cạnh chính: tính liêm chính về chính trị, giáo dục, kinh tế và thể chất.

Báo cáo cho thấy không có sự cải thiện nào về định kiến đối với phụ nữ trong một thập kỷ qua, với gần 9 trên 10 nam giới và phụ nữ trên toàn thế giới vẫn giữ những định kiến như vậy cho đến ngày nay. Một nửa số người trên thế giới vẫn tin rằng đàn ông làm lãnh đạo chính trị giỏi hơn phụ nữ và hơn 40% tin rằng nam giới điều hành doanh nghiệp tốt hơn phụ nữ. Theo báo cáo mới về GSNI của UNDP, 25% người dân tin rằng việc đàn ông đánh vợ là chính đáng. Định kiến giới được thể hiện rõ ở cả các quốc gia có Chỉ số Phát triển Con người (HDI) thấp và cao. Những thành kiến này ảnh hưởng đến các khu vực, thu nhập, mức độ phát triển và văn hóa, và khiến chúng trở thành một vấn đề toàn cầu.

Báo cáo cũng đưa ra lập luận cho thấy những định kiến này tạo ra những rào cản đối với phụ nữ. Những định kiến cũng được phản ánh qua việc thiếu sự đại diện nghiêm trọng của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo. Tính trung bình, tỷ lệ phụ nữ giữ chức vụ nguyên thủ quốc gia hoặc người đứng đầu chính phủ vẫn duy trì ở mức khoảng 10% kể từ năm 1995. Trên thị trường lao động, phụ nữ chỉ chiếm chưa đến 1/3 các vị trí quản lý.

Báo cáo cũng làm sáng tỏ mối liên hệ đã bị đứt gãy giữa tiến bộ của phụ nữ trong giáo dục và trao quyền kinh tế. Hiện nay, phụ nữ có kỹ năng và trình độ học vấn cao hơn bao giờ hết, tuy nhiên ngay cả ở 59 quốc gia nơi mà phụ nữ hiện có trình độ học vấn cao hơn nam giới thì khoảng cách thu nhập trung bình giữa các giới vẫn ở mức đáng kinh ngạc là 39% nghiêng về nam giới.

Báo cáo nhấn mạnh rằng các chính phủ có vai trò quan trọng trong việc thay đổi các chuẩn mực xã hội về giới. Ví dụ, chính sách nghỉ phép của cha mẹ đã thay đổi nhận thức về trách nhiệm chăm sóc công việc và cải cách thị trường lao động, và do đó đã dẫn đến sự thay đổi niềm tin về việc làm của phụ nữ.

Báo cáo nhấn mạnh rằng mặc dù sự thiên vị đối với phụ nữ vẫn tiếp tục phổ biến nhưng dữ liệu cho thấy sự thay đổi có thể xảy ra. Tỷ lệ người không thiên vị ở bất kỳ chỉ số nào đã tăng lên ở 27 trong số 38 quốc gia được khảo sát. Báo cáo nhấn mạnh rằng để thúc đẩy sự thay đổi theo hướng bình đẳng giới hơn thì cần tập trung vào việc mở rộng phát triển con người thông qua đầu tư, bảo hiểm và đổi mới. Điều này bao gồm đầu tư vào luật pháp và các biện pháp chính sách nhằm thúc đẩy sự bình đẳng của phụ nữ trong tham gia chính trị, mở rộng các cơ chế bảo hiểm, chẳng hạn như tăng cường hệ thống chăm sóc và bảo trợ xã hội, đồng thời khuyến khích các biện pháp can thiệp sáng tạo có thể đặc biệt hiệu quả trong việc thách thức các chuẩn mực xã hội có hại, thái độ gia trưởng và định kiến về giới. Ví dụ, việc chống lại hoặc hạn chế các thông tin sai lệch về giới có thể giúp thay đổi các chuẩn mực phổ biến về giới theo hướng được chấp nhận và bình đẳng hơn.

Ngoài ra, báo cáo khuyến nghị giải quyết trực tiếp các chuẩn mực xã hội thông qua giáo dục nhằm thay đổi quan điểm, chính sách của người dân và thay đổi pháp lý trong công nhận quyền của phụ nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống, cũng như có nhiều sự đại diện hơn của phụ nữ trong các quá trình ra quyết định và chính trị.

Chi tiết xin xem tại:

https://hdr.undp.org/content/2023-gender-social-norms-index-gsni#/indicies/GSNI

https://hdr.undp.org/content/2023-gender-social-norms-index-gsni

Thu Hà lược dịch và giới thiệu