Bảo tồn đa dạng sinh học biển là hoạt động quan trọng để duy trì sự cân bằng sinh thái, bảo tồn các loài sinh vật biển và đảm bảo các lợi ích kinh tế, xã hội từ biển. Việt Nam đã xác định được gần 12.000 loài sinh vật biển và có nhiều kiểu hệ sinh thái biển đa dạng. Tuy nhiên, việc khai thác quá mức, ô nhiễm môi trường, và phát triển kinh tế - xã hội không theo qui hoạch đang gây áp lực lớn lên các hệ sinh thái biển. Vì thế bảo tồn đa dạng sinh học biển là vấn đề cấp bách, thiết thực và cần sự quan tâm, tham gia của toàn xã hội.
Tiếp nối chuỗi hoạt động trong thực hiện nhiệm vụ thường xuyên “Truyền thông, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người lao động Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Năm 2025 với chủ đề: Bảo tồn đa dạng sinh học biển)”, ngày 13/11/2025, tại Hải Phòng, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững đã tổ chức Hội thảo khoa học “Tác động của phát triển kinh tế - xã hội tới đa dạng sinh học biển”.
Tham dự Hội thảo về phía Viện Hàn lâm có TS. Nguyễn Song Tùng, Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững; TS. Kiều Thanh Nga, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi; TS. Lê Phương Hoà, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương; PGS.TS. Nguyễn Thị Song Hà, Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Chính sách công, Học viện Khoa học xã hội; PGS.TS. Nguyễn Thu Nghĩa, Phó Trưởng khoa Triết học – Chính trị học, Học viện Khoa học xã hội; Đại diện Văn phòng Đảng ủy; Đoàn thanh niên CSHCM và các viên chức đại diện các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Về phía các đại biểu khách mời có GS.TS. Nguyễn Xuân Cự, Hội Kinh tế môi trường, nguyên Phó Trưởng Khoa Môi trường, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội; Ông Nguyễn Văn Thịu, Giám đốc Vườn Quốc gia Cát Bà, Ông Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Cát Bà và các cán bộ của VQG Cát Bà; Báo Môi trường, Thông Tấn xã Việt Nam, Đài truyền hình Hải phòng; cùng sự tham dự của các tổ chức nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan đến môi trường.
Toàn cảnh Hội thảo
Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Nguyễn Song Tùng, Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững cho biết: Việt Nam được Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) đánh giá là một trong 10 trung tâm đa dạng sinh học biển và là một trong 20 vùng biển có nguồn lợi hải sản phong phú trên thế giới với khoảng 11.000 loài sinh vật cư trú trong hơn 20 kiểu hệ sinh thái điển hình, thuộc 6 vùng đa dạng sinh học biển khác nhau.
Chính phủ Việt Nam đã ban hành các quy định và thực hiện cam kết của Liên hợp quốc về “Bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương, biển và nguồn lợi biển để phát triển bền vững”. Kế hoạch “Triển khai chiến lược quốc gia đa dạng sinh học đến năm 2023, tầm nhìn đến năm 2050” đã xác định các hệ sinh thái biển, ven biển đóng vai trò quan trọng trong duy trì đa dạng sinh học, cung cấp nguồn lợi hải sản, điều hòa thời tiết, khí hậu và là “cơ sở hạ tầng” tự nhiên chống đỡ thiên tai và biến đổi khí hậu. Các hệ sinh thái còn tạo tiềm năng bảo tồn thiên nhiên biển rất lớn và cung cấp dịch vụ quan trọng để phát triển các ngành, nghề kinh tế biển theo hướng bền vững như nghề cá, nuôi trồng hải sản, du lịch biển…
Về khía cạnh quốc tế, nước ta đã tham gia các cam kết quốc tế chung liên quan đến bảo tồn biển, kinh tế biển xanh và bền vững, như: tham gia Liên minh Đại dương toàn cầu (GOA) để bảo vệ ít nhất 30% đại dương thế giới vào năm 2030 thông qua một mạng lưới các khu bảo tồn biển (MPAs) và các phương cách bảo tồn hiệu quả khác (OECMs); tham gia Hiệp định về Biển cả và các Công ước quốc tế gắn với nhiệm vụ bảo tồn, bảo vệ biển.
TS. Nguyễn Song Tùng, Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững
(Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)
TS. Nguyễn Song Tùng cũng nhấn mạnh: Hội thảo hôm nay không những góp phần nâng cao nhận thức của người lao động Viện Hàn lâm trong thay đổi thái độ, hành vi, tạo sức lan tỏa xã hội về bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học biển, mà còn cung cấp thông tin, kiến thức cơ bản về bảo tồn đa dạng sinh học biển, các thách thức đặt ra và những giải pháp, yêu cầu đối với bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học biển. Qua đó, người lao động trong Viện sẽ được làm giàu thêm kiến thức, thực hiện tốt hơn vai trò tư vấn chính sách và thực hiện chức năng tham mưu, phản biện, đóng góp cơ sở khoa học trong phát triển bền vững đất nước.
Nhằm khẳng định vai trò và trách nhiệm của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong công tác bảo vệ môi trường hướng tới các Mục tiêu Phát triển bền vững của đất nước, qua Hội thảo này Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững mong muốn các đại biểu và chuyên gia tập trung thảo luận và chia sẻ một số vấn đề: (i) hiện trạng các chương trình, dự án và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội tại các khu dự trữ sinh quyển, khu ramsar, khu bảo tồn biển tại Việt Nam; (ii) tác động của các chương trình, dự án và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội tới môi trường biển và đa dạng sinh học biển tại Việt Nam; (iii) một số trở ngại, khó khăn trong hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học biển tại Việt Nam.
Tại Hội thảo, toàn thể đại biểu đã được nghe các bài tham luận do các diễn giả đến từ Viện Địa lý nhân văn và phát triển bền vững Vườn Quốc gia Cát Bà trình bày. Các bài tham luận tập trung vào các nhóm vấn đề về hiện trang các chương trình/dự án và các hoạt động phát triển kinh tế xã hội tại khu dự trữ sinh quyển, khu Ramsar và khu bảo tồn biển của Việt Nam tác động đến môi trường biển và đa dạng sinh học biển và một số trở ngại – khó khăn trong hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học biển Việt Nam.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
Người viết tin: Nguyễn Thị Ngọc
Phòng Địa lý xã hội và Phát triển bền vững
Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững