Nghiệm thu cấp cơ sở đề tài cấp Bộ 2017-2018: “Bất bình đẳng trong cơ hội tiếp cận với giáo dục của trẻ em Lào Cai hiện nay”

28/11/2018

Hội đồng nghiệm thu gồm: PGS. TSKH. Lương Đình Hải - Viện Nghiên cứu Con người (Chủ tịch Hội đồng); TS. Đào Thị Minh Hương - Viện Nghiên cứu Con người (phản biện 1); TS. Trịnh Thị Anh Hoa - Viện Khoa học Giáo dục (phản biện 2); TS. Phạm Thị Tính - Viện Nghiên cứu Con người (Ủy viên); TS. Lê Thị Đan Dung - Viện Nghiên cứu Con người (Ủy viên).

Đề tài tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về bất bình đẳng trong cơ hội tiếp cận với giáo dục của trên em tỉnh Lào Cai hiện nay. Qua đó, gợi ý một số chính sách liên quan nhằm giảm bất bình đẳng, mở rộng cơ hội tiếp cận với giáo dục của trẻ em ở địa phương này.

Nội dung nghiên cứu của đề tài được trình bày qua ba chương. 

Chương 1: Cơ sở lý luận nghiên cứu bất bình đẳng trong cơ hội tiếp cận giáo dục vì mục tiêu phát triển con người. Trong chương này, nhóm tác giả đề tài tập trung trình bày cơ sở lý luận về phát triển con người như: quan niệm của UNDP về phát triển con người; các thành tố chính của sự phát triển con người; các cách tiếp cận trong nghiên cứu phát triển con người. Bên cạnh đó, những vấn đề về cơ sở lý luận nghiên cứu bất bình đẳng trong cơ hội tiếp cận với giáo dục cũng đã được trình bày như: hệ thống các khái niệm; khung lý thuyết nghiên cứu bất bình đẳng trong cơ hội tiếp cận với giáo dục. 

          Chương 2: Thực trạng bất bình đẳng trong cơ hội tiếp cận với giáo dục của trẻ em 5 tuổi và 15 tuổi ở Lào Cai hiện nay. Trong chương này, bên cạnh việc mô tả nguồn số liệu, cách chọn mẫu và phân tích số liệu, đề tài đã tập trung vào phân tích thực trạng cơ hội tiếp cận với giáo dục của trẻ em ở Lào Cai hiện nay. Qua đó cho thấy tính sẵn có về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên tại những địa bàn khảo sát “nhìn chung đáp ứng tốt” nhu cầu học tập của trẻ 5 tuổi và 15 tuổi. Khả năng tiếp cận giáo dục của trẻ 5 và 15 tuổi tương đối thuận lợi. Khả năng tiếp tiếp cận giáo dục của trẻ em ở Lào Cai chịu nhiều yếu tố ảnh hưởng của mức sống hộ gia đình, nghề nghiệp và thành phần dân tộc.

          Chương 3: Kết luận và kiến nghị giải pháp. Từ kết quả phân tích, nhóm tác giả đề tài cho rằng những năm gần đây tỉnh Lào Cai đã rất chú trọng đến giáo dục, trong đó tập trung vào nâng cấp cơ sở trường lớp, thực hiện các chính sách cho học sinh người dân tộc thiểu số, học sinh nghèo… khả năng tiếp cận với giáo dục của trẻ em tương đối thuận lợi. Bên cạnh những thuận lợi đạt được, Lào Cai vẫn gặp những khó khăn thách thứch nhất định như cơ sở vật chất vẫn còn chưa đáp ứng được nhu cầu do  tăng nhanh về số lượng học sinh; đội ngũ giáo viên có sự bất hợp lý trong cơ cấu giữa các bộ môn; sự chênh lệch giàu nghèo về mức sống dẫn đến bất bình đẳng về cơ hội tiếp cận giáo dục… Từ đó, đề tài đã đưa ra các nhóm kiến nghị và giải pháp nhằm giảm thiểu sự bất bình đẳng trong cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em ở tỉnh Lào Cai hiện nay.

          Hội đồng nghiệm thu cấp Cơ sở cho rằng mặc dù còn nhiều chỗ chưa phân tích sâu, các kết quả chưa được như kỳ vọng, nhưng đề tài rất có ý nghĩa về mặt khoa học và thực tiễn. Hướng nghiên cứu của đề tài là khá mới vì vậy, đây được coi là một trong những đề tài mang tính tiên phong và gợi mở cho các hướng nghiên cứu tiếp theo. Hội đồng cũng đã đưa ra những góp ý cho nhóm tác giả hoàn thiện tốt hơn báo cáo kết quả nghiên cứu của đề tài. Hội đồng nghiệm thu đánh giá đề tài đủ điều kiện nghiệm thu tại Hội đồng cấp Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Lê Mạnh Hùng