Tọa đàm khoa học: Các xu hướng của cách mạng công nghiệp hiện nay và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

13/01/2017

Ngày 12 tháng 1 năm 2017, tại Hội trường Viện Nghiên cứu Con người, Đề tài cấp Nhà nước KX.01.11/16-20 đã tổ chức buổi tọa đàm khoa học với chủ đề Các xu hướng của cách mạng công nghiệp hiện nay và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Tham dự tọa đàm ngoài những thành viên đề tài còn có các cán bộ của Viện Nghiên cứu Con người và một số nhà nghiên cứu đang quan tâm nghiên cứu về vấn đề này.

GS. TS Nguyễn Ái Việt, Viện Vật lý, Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam trình bày một số nội dung về cách mạng khoa học, cách mạng công nghiệp. Nền tảng của hai cuộc cách mạng khoa học lần thứ nhất và lần thứ hai liên quan nhiều đến khoa học mà nền tảng cụ thể là các học thuyết của ngành vật lý với các thuyết cơ học cổ điển Newton, nhiệt động học, thuyết tương đối của Anxtanh, thuyết lượng tử. Bắt đầu từ cách mạng công nghiệp lần thứ ba, vai trò của ngành vật lý mờ nhạt đi, không có học thuyết chủ đạo nào. Máy tính, mạng Internet trở thành nền tảng, tin học và công nghệ nổi lên và đây là khởi đầu cho cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Cách mạng công nghiệp 4.0 thực chất là sự kết hợp của ba nhóm lớn: vật lý, kĩ thuật số và sinh học. Nó mang đến những thành tựu vô cùng to lớn dẫn đến những biến đổi về kinh tế, văn hóa, xã hội toàn cầu một cách mạnh mẽ và nhanh chóng. Ngoài việc chỉ ra những thành tựu to lớn của công nghiệp 4.0, tác giả cũng chỉ ra những thách thức, những hiểm họa đối với sự tồn tại của con người.

Tiếp theo, TS. Nguyễn Trí Lân cũng khẳng định, con người đang chạm một tay và thế giới số và con người trong 20 năm tới sẽ thay đổi nhanh hơn 300 năm trước. Lượng tri thức của 20 năm qua lớn hơn 8 lần so với 300 năm trước mà nguyên nhân chính là xuất phát từ thế giới số.

Viễn cảnh con người trong thế giới số ngoài những tiện ích có được, rất nhiều thách thức, nguy cơ được đặt ra nếu con người thiếu đạo đức trong nghiên cứu và triển khai áp dụng khoa học và công nghệ. Diễn giả đã chỉ ra một viễn cảnh thế giới “never offline”, “con người trò chuyện với máy tính như trò chuyện với con người” và tai hại hơn là khả năng “con người ngày càng bắt trước máy”. Diễn giả cũng đặt ra một câu hỏi đầy trăn trở “liệu rằng con người là thứ được tạo ra từ công cụ hay con người tạo ra công cụ”. Theo diễn giả, để cho con người làm chủ được thế giới, tạo ra những tiện ích thực sự cho con người thì “cần phải phát triển công nghệ nhưng không trở thành nó”.

Đề tài tiếp tục triển khai nhiều buổi tọa đàm để đi sâu phân tích, làm rõ hơn nữa những ảnh hưởng của cách mạng khoa học kĩ thuật và công nghệ đến con người nói chung và con người Việt Nam nói riêng.

Thu Hà