Sinh hoạt khoa học: Một số vấn đề lý luận về cách mạng khoa học và công nghệ.

29/12/2016

Sáng 28 tháng 12 tại Hội trường Viện Nghiên cứu Con người, Đề tài cấp Nhà nước “Ảnh hưởng của cách mạng khoa học và công nghệ đến con người Việt Nam hiện nay”  đã tổ chức buổi sinh hoạt khoa học với chủ đề “Một số vấn đề lý luận về cách mạng khoa học và công nghệ”. Tham dự có các thành viên tham gia đề tài và các cán bộ trong viện có quan tâm.

PGS. TSKH Lương Đình Hải, chủ nhiệm đề tài đã trình bày đôi nét về sự cần thiết của vấn đề cần nghiên cứu của đề tài và các khái niệm cơ bản liên quan đến cách mạng khoa học và công nghệ.

Có thể nói khoa học, kĩ thuật và công nghệ có ảnh hưởng vô cùng to lớn và ngày càng mạnh mẽ đến sự phát triển của mỗi quốc gia, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Nhiều nước trên thế giới đã thấy rõ được sự ảnh hưởng này và đang có những bước chuyển đổi trong chiến lược, chính sách phát triển. Tuy vậy, ở Việt Nam do điều kiện lịch sử, đất nước đã bỏ lỡ cơ hội khi các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, thứ hai và thứ ba đã diễn ra. Nắm bắt thời cơ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư này sẽ tạo nhiều cơ hội cho sự phát triển mạnh mẽ của đất nước, rút ngắn khoảng cách tụt hậu so với thế giới.

Các khái niệm được nêu và phân tích bao gồm khái niệm khoa học, khái niệm kỹ thuật, khái niệm công nghệ và cách mạng công nghiệp. Tác giả cũng so sánh, phân biệt khái niệm kỹ thuật và công nghệ.

Cách mạng công nghiệp là sản phẩm của sự phát triển của khoa học, kỹ thuật và công nghệ. Lịch sử loài người đã trải qua ba cuộc cách mạng công nghiệp. Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất bắt đầu từ thế ký 16 hoặc theo quan niệm khác là từ năm 1755 đến giữa thế kỷ 19. Cuộc Cách mạng này đã thay thế lao động thủ công (lao động tay chân) của con người bằng lao động của máy móc, từ sản xuất thủ công sang sản xuất cơ khí. Cuộc cách mạng này đã làm thay đổi cơ bản nền kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, kỹ thuật của loài người. Cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra từ nửa cuối thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20 với sự xuất hiện của động cơ đốt trong và sử dụng điện từ. Cách mạng công nghiệp lần thứ ba diễn ra từ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai đến đầu thế kỷ 21 với sự xuất hiện của máy tính điện tử, Internet, năng lượng nguyên tử, công nghệ thông tin và tự động hóa. Hiện nay, cuộc Cách mạng Công nghiệp thứ 4 đang bắt đầu trên nền tảng của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ và cuộc cách mạng lần thứ ba. Cuộc cách mạng này tạo ra một loạt công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, in 3D, xe tự hành, Internet vạn vật, công nghệ gen, công nghệ vật liệu mới v.v... Cuộc cách mạng này đang làm biến đổi nền tảng công nghệ của công nghiệp quốc gia và quản lý xã hội.

Buổi sinh hoạt khoa học đã thu hút đông đảo sự quan tâm của cán bộ trong Viện vì đây cũng là vấn đề khá mới mẻ và liên quan nhiều đến hướng nghiên cứu của Viện. Những thông tin được diễn giả trình bày bao quát, đưa ra cái nhìn cơ bản, đặt nền móng các hướng nghiên cứu chuyên sâu hơn về ảnh hưởng của cách mạng khoa học và công nghệ đến con người nói chung và con người Việt Nam nói riêng.

Chương trình tọa đàm khoa học về ảnh hưởng của cách mạng khoa học và công nghệ đến con người hiện nay sẽ được tổ chức tiếp tục tại Viện Nghiên cứu Con người.

Thu Hà