Tọa đàm khoa học chia sẻ kết quả nghiên cứu đề tài: DƯ LUẬN XÃ HỘI VỀ SỰ BIẾN ĐỔI XÃ HỘI TRONG CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI

07/03/2016

Chiều ngày 04 tháng 3 năm 2016, tại hội trường Viện Nghiên cứu Con người đã diễn ra buổi tọa đàm khoa học chia sẻ kết quả nghiên cứu đề tài: DƯ LUẬN XÃ HỘI VỀ SỰ BIẾN ĐỔI XÃ HỘI TRONG CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI. Đây là đề tài cấp Nhà nước KX.03.16/11-15 do TS. Vũ Thị Minh Chi làm chủ nhiệm. Tham dự buổi tọa đàm có PGS. TS. Mai Văn Hai, PGS. TS. Lê Ngọc Văn (Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới), lãnh đạo Viện Nghiên cứu Con người cùng đông đảo các cán bộ nghiên cứu của Viện.

Đề tài đã tiến hành khảo sát tại 6 tỉnh, gồm: Hà Nội, Hòa Bình, Đắc Lắk, Khánh Hòa, Đồng Nai và Kiên Giang. Và các nhóm xã hội là khách thể nghiên cứu, gồm: nông dân, công nhân, trí thức, các nhà quản lý, doanh nhân, sinh viên, đồng bào dân tộc thiểu số. Các vấn đề chính trị được tìm hiểu gồm: mức độ quan tâm của các nhóm xã hội tới chính trị và xây dựng nhà nước pháp quyền. Vấn đề kinh tế thị trường, kinh tế đất nước và kinh tế địa phương đã được đưa vào nội dung nghiên cứu. Liên quan đến văn hóa, đề tài tiến hành làm rõ dư luận xã hội của các nhóm xã hội về văn hóa đất nước, văn hóa địa phương cũng như các giá trị gia đình và cá nhân. Các vấn đề xã hội như dịch vụ công (y tế, giáo dục…), lao động việc làm, môi trường và an toàn thực phẩm được đề tài quan tâm nghiên cứu.

TS. Nguyễn Đình Tuấn trình bày tham luận đầu tiên với tên gọi “Dư luận xã hội về một số vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội”. Trong tham luận này, TS. Nguyễn Đình Tuấn chủ yếu trình bày dư luận xã hội về một số vấn đề kinh tế. Theo đó, người dân đánh giá cao định hướng phát triển kinh tế thị trường của đất nước: nhóm những người sinh trước năm 1975 thì lạc quan hơn nhóm người sinh sau năm 1975, nhóm người ở nông thôn lạc quan hơn nhóm người ở thành thị,…Về đặc điểm của nền kinh tế thị trường, có 77,6% cho rằng nền kinh tế thị trường phải cạnh tranh, người làm việc nhiều thì có thu nhập cao hơn những người khác và làm việc không chăm chỉ sẽ dẫn đến nghèo. Đánh giá của người dân về kinh tế đất nước so với 3 năm trước, 76% người được hỏi cho rằng kinh tế hiện nay tốt hơn so với 3 năm trước đây. Điều này cũng phù hợp với mức tăng trưởng GDP của Việt Nam trong những năm gần đây. Nhóm công nhân và nông dân là những người đánh giá cao nhất.

Tham luận cũng chỉ ra rằng, người dân quan tâm đến các vấn đề quan trọng của đất nước hiện nay là: thu nhập, tiền lương, thất nghiệp, quản lý kinh tế và đói nghèo. Người dân cũng bày tỏ mong muốn của họ đối với Chính Phủ trong việc đầu tư vào một số lĩnh vực như xóa đói giảm nghèo, chính sách về giá cả và chính sách về kinh tế. Đánh giá về tình hình kinh tế địa phương, hầu hết người dân đều cho rằng, kinh tế địa phương hiện nay cũng tốt hơn so với trước (68,9% ở thành thị và 83,8% ở nông thôn).

Tham luận thứ hai trong buổi tọa đàm là “Dư luận xã hội về một số vấn đề điều hành và thực thi chính sách, sự tham gia của người dân” do ThS. Nguyễn Thị Nga trình bày. Từ khi đất nước tiến hành đổi mới, xóa bỏ cơ chế kinh tế tập trung quan liêu, hình thành nền kinh tế thị trường, đời sống người dân đã được cải thiện. Về vai trò của nhà nước trong quản lý xã hội, người dân có đánh giá tích cực về điều hành và quản lý xã hội của nhà nước. Vấn đề dân chủ và quyền con người vẫn được đảm bảo. Tuy nhiên, người dân lo ngại về tình trạng tội phạm ngày càng gia tăng hiện nay.

Tham luận cuối cùng được trình bày là “Dư luận xã hội về một số vấn đề về chính trị ở Việt Nam trong giai đoạn tới” của ThS. Phạm Thu Hương. Kết quả nghiên cứu cho thấy DLXH về chính trị có sự đồng tình cao khi nhấn mạnh vào yếu tố cần phải đảm bảo an ninh, toàn vẹn lãnh thổ trong thời gian tới. Tuy nhiên, khi xét riêng DLXH của từng nhóm xã hội lại cho chúng ta sự khác biệt riêng trong nhận định của họ theo giới tính, nhóm tuổi và nghề nghiệp. Xem xét đến vấn đề về niềm tin của DLXH đối với các tổ chức chính trị - xã hội khi gặp khó khăn trong thời gian tới cho thấy: niềm tin đối với các tổ chức chính trị trong thời gian tới của DLXH về cơ bản là nhất trí cao đối với các tổ chức thuộc lực lượng vũ trang và Đảng bộ. Chính quyền địa phương và tổ chức đoàn thanh niên có tỷ lệ rất tin tưởng thấp. Từ những đánh giá này sẽ góp phần là công cụ quan trọng góp phần giúp cho để hoạt động chính trị cũng như các tổ chức chính trị - xã hội ở nước ta có những thay đổi tích cực phù hợp với lòng dân, ý Đảng hơn trong thời gian tới.

PGS. TS Mai Quỳnh Nam đã nêu ra 10 kết luận và 10 kiến nghị về các vấn đề kinh tế, độc lập chủ quyền và an ninh quốc gia, tham nhũng, sự tham gia của người dân vào các lĩnh vực kinh tế xã hội, niềm tin xã hội, quyền con người và dân chủ đặc biệt là dân chủ ở cơ sở, sự bền vững của gia đình và sự chuyển biến về giá trị gia đình, tổ chức và quản lý xã hội. Theo đó, đề tài đề xuất rằng: Việt Nam cần chuẩn bị tốt hơn trong bối cảnh hội nhập quốc tế, cộng đồng ASEAN, TPP; cần tổ chức các cơ quan nghiên cứu về DLXH một cách chuyên nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực nghiên cứu về DLXH; đưa luật vào đời sống đặc biệt là trưng cần dân ý dựa trên ý kiến của người dân.

Các nhà khoa học tham dự buổi tọa đàm đánh giá cao kết quả nghiên cứu của đề tài. Đây là một nghiên cứu được tiến hành công phu, và bài bản. Bên cạnh đó, đề tài đã nhận được rất nhiều ý kiến đóng góp từ các đại biểu tham dự tọa đàm. Đề tài cần phân tích sâu hơn ý nghĩa của các số liệu nghiên cứu. Cần đối chiếu thêm với các số liệu quốc gia (tổng cục thống kê) để nhìn thấy rõ các bức tranh về kinh tế, xã hội và văn hóa của đất nước.

Nguyễn Thị Huệ

The older news.............................