Đóng góp ý kiến vào Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng

02/11/2020

Ngày 2 tháng 11 năm 2020, tại Hội trường Viện Nghiên cứu Con người đã diễn ra buổi họp toàn thể cán bộ viên chức trong Viện để đóng góp ý kiến vào Dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Lê, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người chủ trì buổi họp.

Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng được lấy ý kiến đóng góp bao gồm: “Dự thảo Báo cáo chính trị của BCH Trung ương Đảng khoa XII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”; “Dự thảo Báo cáo tổng kết thực hiện chiến lược phát triển kinh tế- xã hội 10 năm 2011-2020, xây dựng chiến lược phát triển kinh tế- xã hội 10 năm 2021-2030”; “Dự thảo báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành điều lệ Đảng nhiệm kỳ đại hội XII” và “Dự thảo báo cáo đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội 5 năm 2016-2020 và phương hướng nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2021-2025”.

Nhìn chung các ý kiến nhất trí phần lớn với các dự thảo báo cáo và đánh giá báo cáo công phu, đầy đủ, toàn diện, có cách nhìn nhận và đánh giá mới, đã nêu một số nội dung giải pháp mới. Dự thảo đã cơ bản đánh giá đúng tình hình 5 năm thực hiện đường lối Đại hội XII, 10 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước,10 năm thực hiện chiến lược phát triển kinh tế xã hội (2010-2020), 30 năm thực hiện cương lĩnh 91 và 35 năm thực hiện đường lối đổi mới.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng nêu một số điểm cần xem xét điều chỉnh, bổ sung: cần có sự nhìn nhận đánh giá về kinh tế thế giới tích cực hơn, lạc quan hơn để nắm bắt được thời cơ phát triển; xem xét kĩ hơn Mục tiêu phát triển cụ thể đến 2025 và một số chỉ tiêu về kinh tế xã hội tránh việc lạc quan quá;

Liên quan đến vấn đề con người và phát triển con người, nhiều luận điểm bao hàm vấn đề con người, phát triển con người, an ninh con người cần tách ra và đưa về mục riêng; luận điểm phải “khơi dậy khát vọng…” là đánh giá chưa đúng, có phần thấp về con người Việt Nam. Người Việt Nam có nhiều khát vọng, nên thay từ “khơi dậy” bằng từ khác phản ánh chính xác hơn, vấn đề là xây dựng và phát triển nó như thế nào cho phù hợp và hiệu quả. Các vấn đề về phát triển thể lực tầm vóc người Việt Nam, cải thiện dinh dưỡng để phát triển thể lực tầm vóc người Việt Nam cần được quan tâm hơn. Qua 30 năm đổi mới, chiều cao của người Việt Nam chỉ tăng lên 3cm. Trong báo cáo chính trị của nhiều kỳ đại hội đã qua đều đưa ra nhận định chung về thể chất người Việt Nam, đều là chưa có sự thay đổi hay cải thiện đáng kể nào nhưng cũng chưa có chiến lược cụ thể nào cho vấn đề này.

Cần phân biệt rõ nguồn nhân lực và nhân lực. Nguồn nhân lực còn hàm ý đến nhân lực chưa sử dụng, còn nhân lực là người lao động đang được sử dụng. Do vậy cần tập trung phát triển nhân lực, tập trung các khâu từ bố trí, sử dụng, đãi ngộ, đánh giá. Còn nguồn nhân lực thì liên quan trực tiếp đến vấn đề giáo dục, đào tạo; cần phải thấy tầm quan trọng của tính chuyên nghiệp trong hoạt động của đội ngũ đội ngũ nhân lực, của cán bộ công chức nhà nước để có hướng phát triển bền vững hơn.

Về kinh tế, các ý kiến rất tán thành với luận điểm xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ. Tuy nhiên trong ý nói về xây dựng kinh tế tự chủ có ghi “phải hình thành năng lực sản xuất quốc gia” nên thay từ “hình thành” bằng từ “tăng cường”. Chưa xác định được tái cơ cấu kinh tế hay cơ cấu lại là như thế nào, chưa rõ lý luận, do vậy khó có sự thống nhất trong nhận thức đến hành động, do vậy, nên chuyển thành mục riêng về cơ cấu kinh tế, có giải thích rõ ràng hơn; phân biệt nguồn nhân lực và nhân lực. Vấn đề nông thôn được đề cập trong báo cáo khá chung chung, chưa có một chỉ tiêu hoặc lộ trình để nâng cao đời sống người dân nông thôn như thế nào, trong khi VN dân số chủ yếu tập trung ở nông thôn, thì vùng này cần được quan tâm và phát triển một cách có lộ trình; bài toán về phát triển nông nghiệp nông thôn và nông dân cần được giải quyết triệt để thấu đáo và thể hiện rõ ràng hơn trong chiến lược phát triển. Làm thế nào để người dân có thể ở lại với đất, ở lại với rừng, bám trụ để phát triển vì nước ta nông nghiệp vẫn cần phải chú trọng.

Liên quan việc phát triển đô thị cần cân đối chiến lược phát triển kinh tế vùng. Không nhất thiết tỉnh nào cũng phải có cảng biển, sân bay dẫn đến việc không phát huy hết hiệu quả khi các tỉnh liền nhau. Kinh tế vùng cần tính đến sự liên kết, tránh việc thiếu sự đồng thuận các bên, cạnh tranh không lành mạnh, triệt tiêu cơ hội phát triển của nhau. Hiện nay nhiều cảng biển, sân bay không sử dụng hết công suất thậm chí bỏ không rất lãng phí, nên có sự hài hòa giữa các vùng và nhà nước cần điều chỉnh phù họp.

Luận điểm đổi mới về khoa học công nghệ cần nhấn mạnh vấn đề chuyển giao và ứng dụng khoa học công nghệ. Nên nhấn vào vì phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Cần bổ sung định hướng “Đẩy mạnh phát triển khoa học xã hội và nhân văn theo chiều sâu”.

Không thấy nói vấn đề xử lý rác thải trong lĩnh vực môi trường. Cần bổ sung và nhấn mạnh thêm phương pháp xử lý và giải pháp vì đây đang và sẽ là vấn đề nóng bỏng cần tháo gỡ.

Về công tác xây dựng Đảng và thi hành điều lệ Đảng nhiệm kỳ đại hội XII, cần xem xét một số quy định để tránh việc bị lợi dụng quy định để tạo sự trì hoãn, trì trệ hoặc kìm hãm người năng động sáng tạo.Trong báo cáo lần này, vấn đề đạo đức được nêu ra rất nhiều. Tuy nhiên tính pháp luật và việc thực thi đúng pháp luật cần phải được chú trọng hơn. Các ý kiến tán thành cao với luận điểm “Dựa vào dân để xây dựng đảng”. Việc đổi mới phương thức lãnh đạo cần làm rõ đổi mới theo hướng nào, đổi mới ra sao; cần có sự phân định giữa hoạt động của bên Đảng và Chính quyền để tránh sự chồng chéo trong văn bản (việc sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công, xã hội hóa các dịch vụ công... tinh giản biên chế, v.v...); Xem xét điều chỉnh điều lệ quy định về thời gian sinh hoạt chi bộ. Nên có sự điều chỉnh “tùy theo tình hình thực tế các chi bộ và nên giao chi bộ trên cấp huyện quy định về hình thức sinh hoạt này, có thể 2 tháng/1 lần, không quá 3 tháng/lần thay vì 1 tháng/1 lần như hiện nay.

Thu Hà