HỘI THẢO VÀ ĐẠI HỘI LẦN THỨ V CỦA LIÊN CHI HỘI NHÀ BÁO VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

14/10/2020

Sáng ngày 13/10/2020, tại thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Liên chi hội nhà báo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Liên chi hội Viên Hàn lâm) tổ chức Hội thảo: “Nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các tạp chí khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong thời kì mới”. Buổi chiều, Đại hội lần thứ V nhiệm kỳ 2020 - 2025 của Liên Chi hội đã được tổ chức thành công tốt đẹp.

Tham dự Hội thảo và Đại hội có PGS.TS. Bùi Nhật Quang - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; GS.TS. Phạm Văn Đức, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm, kiêm Chủ tịch Liên chi hội Nhà báo Viện Hàn lâm; GS.TS. Đặng Nguyên Anh, TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; cùng sự có mặt của gần 200 đại biểu là lãnh đạo và hội viên các Chi hội trực thuộc Liên chi hội Nhà báo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS. Phạm Văn Đức khẳng định vị trí và vai trò quan trọng của các tạp chí khoa học trực thuộc Viện Hàn lâm - là nơi công bố các nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn. Các tạp chí đều được hội đồng giáo sư nhà nước tính điểm công trình. Nội dung quan trọng cần được thảo luận trong Hội thảo là công việc xuất bản tạp chí điện tử của các tạp chí khoa học thuôc Viện Hàn lâm.

Ảnh: GS. TS. Phạm Văn Đức phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu chỉ đạo Hội thảo, PGS. TS. Bùi Nhật Quang ghi nhận công tác báo chí luôn luôn gắn liền với công tác khoa học trong lịch sử phát triển lâu dài của Viện Hàn lâm, là kênh thông tin học thuật uy tín. Bên cạnh thành tích đã đạt được thì trong bối cảnh hiện nay (cách mạng công nghiệp 4.0) cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là thách thức về xuất bản điện tử (chuyển đổi số), quy trình biên tập chuẩn và chất lượng các bài tạp chí khoa học. Đây là trọng tâm cần thảo luận của hội thảo. Hiên nay, Viện Hàn lâm đã thí điểm triển khai xuất bản điện tử ở 4 tạp chí và nhà xuất bản Khoa học xã hội từ nguồn vốn xã hội hóa, đã có những bản demo ban đầu khả quan. Ngoài ra, Viên Hàn lâm cũng đã tiến hành thí điểm mô hình tạp chí mới, cơ cấu lại tòa soạn.

Ảnh: PGS. TS. Bùi Nhật Quang phát biểu chỉ đạo Hội thảo

Tổng số có 5 bài tham luận được trình bày tại Hội thảo. Các bài tham luận đều theo đúng định hướng trọng tâm của Hội thảo: Chỉ rõ một số công việc cần làm; nêu các khó khăn, vướng mắc có thể gặp phải khi chuyển đổi sang xuất bản điện tử (cơ chế tài chính, quản lý an ninh thông tin, bản quyền, cơ chế tính điểm bài viết,…). Có 11 lượt ý kiến trao đổi tại hội thảo đều khẳng định chuyển đổi số của các tạp chí khoa học là xu hướng khách quan. Vấn đề chủ chốt hiện nay của các ấn phẩm tạp chí, xuất bản phẩm là phải có công chúng, độc giả. Do vậy, xuất bản điện tử sẽ rất hữu ích trong việc tăng lượng độc giả. Phát biểu thảo luận tại Hội thảo, PGS. TSKH. Lương Đình Hải, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu Con người đã khẳng định, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay thì xu hướng số hóa các tạp chí là tất yếu. Theo đó, Tạp chí Nghiên cứu Con người cũng đã dự tính việc xuất bản điện tử từ khoảng 3-4 năm về trước, Mặc dù xác định được lợi ích của xuất bản điện tử nhưng cũng thấy còn nhiều thách thức như: cơ chế tài chính chẳng hạn; thiếu hụt nhân lực có trình độ tay nghề để thực hiện các công việc xuất bản tạp chí điện tử và quan trọng nhất là việc đảm bảo chất lượng khoa học của tạp chí. Cho nên làm thí điểm xuất bản điện tử một số tạp chí khoa học là cần thiết trước khi nhân rộng ra tất cả các tạp chí khoa học trực thuộc các viện của Viện Hàn lâm.

Buổi chiều cùng ngày, Đại hội lần thứ V của Liên chi hội nhà báo Viện Hàn lâm đã được tiến hành.

Báo cáo tổng kết công tác của Liên chi hội nhiệm kỳ 2015-2020 nêu rõ: Trong 5 năm qua, hoạt động của Liên chi hội đã có bước phát triển so với những năm trước. 34 tạp chí với hơn 40 ấn phẩm khoa học (gồm cả tiếng Anh và tiếng Việt) được xuất bản định kỳ hàng tháng, hai tháng và từng quý theo đúng quy định, hoàn thành tốt nhiệm vụ là cơ quan ngôn luận của các Viện nghiên cứu chuyên ngành, là nơi công bố các kết quả nghiên cứu mới nhất của không chỉ Viện Hàn lâm mà còn của cả giới nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn trong cả nước. Đội ngũ những người làm báo ngày càng được tăng cường, được đào tạo, bồi dưỡng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng tốt các yêu cầu đặt ra. Liên chi hội được đánh giá là đơn vị có tổ chức bộ máy ổn định, đội ngũ hội viên có trình độ cao, tuân thủ nghiêm túc Điều lệ Hội. Ngoài thành tựu đạt được, Báo cáo cũng nghiêm túc chỉ ra những mặt hạn chế của Liên chi hội trong nhiệm kỳ 2015 - 2020: 1) Số lượng tạp chí phát hành chưa nhiều ở một số tạp chí; 2) Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về báo chí chưa được thường xuyên; 3) Liên chi hội có số lượng chi hội lớn, phân tán ở nhiều ngành khoa học xã hội và nhân văn nên việc chỉ đạo, quản lý đôi khi còn chưa kịp thời; 4) Hội viên thuộc Liên chi hội chưa hưởng ứng tham gia nhiều các giải báo chí do Hội nhà báo Việt Nam phát động; 5) Nhân sự ở các tạp chí có nhiều xáo trộn, hơn nữa, Ban chấp hành Liên chi hội đều là cán bộ kiêm nhiệm, không có cán bộ chuyên trách nên còn gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai điều hành công tác trong toàn Liên chi hội…

  PGS.TS. Nguyễn Hữu Sơn, Phó Chủ tịch Liên chi hội nhiệm kỳ 2015-2020 đọc Báo cáo tổng kết

Phát biểu ý kiến chỉ đạo tại Đại hội, PGS.TS. Bùi Nhật Quang - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã ghi nhận và biểu dương những kết quả đạt được của Liên chi hội nhiệm kỳ qua. Tuy nhiên, để tiếp tục khẳng định được vị trí, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Liên chi hội, trong thời gian tới, Ban chấp hành khóa mới cần chú ý nâng cao chất lượng hoạt động của Liên chi hội, tích cực sáng tạo, đổi mới phương thức hoạt động nhằm thu hút rộng rãi các nhà báo vào tổ chức của Liên chi hội. Ban chấp hành mới cần chú trọng triển khai các công việc đã đề ra trong Hội thảo Tạp chí vừa diễn ra buổi sáng. Bên cạnh đó, còn có nhiệm vụ thông tin truyền thông về các hoạt động khoa học của Viện Hàn lâm để cập nhật thông tin đến đông đảo công chúng.

Dựa trên các tiêu chí đánh giá với sự nhất trí, thống nhất cao, Đại hội đã tiến hành bầu Ban chấp hành Liên chi hội Nhà báo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhiệm kỳ 2020 - 2025 gồm 05 đồng chí: PGS.TS. Nguyễn Tài Đông; TS. Trần Văn Biên; TS. Kiều Quỳnh Anh; TS. Nguyễn Thị Luyện; ThS. Nguyễn Ngọc Trí.

Nguyễn Thắm