Sinh hoạt khoa học: Phòng chống mại dâm, mua bán người và vấn đề sử dụng ma túy

25/05/2015

Ngày 21 tháng 5 năm 2015, tại Hội trường Viện Nghiên cứu Con người diễn ra buổi sinh hoạt khoa học với chủ đề về phòng chống mại dâm, mua bán người và vấn đề sử dụng ma túy. TS. Lê Thị Hà, Phó Cục trưởng Cục phòng chống tệ nạn xã hội đã được mời đến trình bày.

 Nội dung về Trong bài trình bày, TS Lê Thị Hà đã nêu lên bức tranh tổng quát về tình hình mại dâm hiện nay ở Việt Nam. Mại dâm diễn ra không chỉ trong nữ giới mà hoạt động cả ở nam giới, không chỉ trong số lao động thất nghiệp mà cả trong số lao động có nghề nghiệp ổn định vẫn tham gia trực tiếp hoạt động mai dâm. Đáng chú ý hơn, đường dây mại dâm đi nước ngoài ngày càng tinh vi dưới hình thức các tour du lịch, trong đó chủ yếu sang một số nước như Trung Quốc, Malaysia, Singapore và một số quốc gia châu Âu như Anh, Đức v.v... Hoạt động mại dâm đã gây lên nhiều hệ lụy: gây ảnh hưởng xấu đến thuần phong mỹ tục và vấn đề an ninh trật tự ở các tỉnh thành trong cả nước; một số nạn nhân từ chỗ chủ động đã thành bị động khi bị biến từ mại dâm sang nạn nhân của những đường dây buôn người; mối quan hệ giữa vấn đề đồng giới và mại dâm dẫn đến lây nhiễm HIV gây ra hậu quả rất lớn cho xã hội v.v...Hiện nay, công tác phòng chống mại dâm diễn ra khá đồng bộ, quyết liệt trên các phương diện như xây dựng các văn bản pháp luật xử lý về vấn đề này, tuyên truyền giảm sự kỳ thị đối với người hoàn lương; công tác triệt phá các đường dây và đặc biệt là công tác xây dựng các mô hình phòng chống, hỗ trợ nạn nhân tái hòa nhập cộng đồng v.v....

Về vấn đề mua bán người, hiện nay công tác phòng chống và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người cũng đang là thách thức với cơ quan quản lí. Mua bán người liên quan đến hoạt động mại dâm cũng như trao đổi nội tạng hoặc phải lao động khổ sai ở nước ngoài. Diễn giả nêu nhiều ví dụ minh chứng cho thấy hoạt động này diễn ra ngày càng tinh vi. Có những trẻ em 2-3 tháng tuổi đã bị buôn bán qua đường biên và không ai dám chắc những trẻ em này có bị lấy nội tạng hay không. Nghiêm trọng hơn, một số nạn nhân kém hiểu biết bị đưa sang các nước trong khu vực và sau khi trở về đã bị lừa mang kèm các loại ma túy tổng hợp v.v... Diễn giả nhấn mạnh công tác tiếp nhận và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về. Ngoài việc hợp tác quốc tế với một số tổ chức như UNICEF, UNIAP hoặc AAT nhằm tham vấn xây dựng chính sách pháp luật về vấn đề này, diễn giả nhấn mạnh việc xây dựng các mô hình “Nhóm tự lực” hỗ trợ nạn nhân trở về bằng cách cho vay tiền để làm ăn tại địa phương. Từ các hoạt động trên, một số kết quả đạt được đã được đánh giá cao mặc dù có nhiều ý kiến phản đổi ban đầu.

Về vấn đề ma túy, theo số liệu của cơ quan hữu quan, từ năm 2012, tỉ lệ hoạt động ma túy tăng cao hơn nhiều so với những năm trước. Gần đây giá ma túy đã giảm còn 1/3 so với trước, do đó vấn đề buôn bán, sử dụng ma túy diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn. Nguồn ma túy vào Việt Nam được vận chuyển qua đường biên giáp ranh, qua đường biển, hàng không và thậm chí qua đường bưu điện. Hiện tại, 50% số người sử dụng ma túy có độ tuổi dưới 30 và xu hướng trẻ hóa thế hệ trẻ tương lai của đất nước ngày càng tăng. Để đẩy lùi tình trạng liên quan đến ma túy, giải pháp hiệu quả được thực hiện là đa dạng hóa các biện pháp cai nghiện từ tự nguyện đến bắt buộc. Về lâu dài, cai nghiện ma túy cần phải đổi mới hoạt động như nâng cao năng lực cán bộ hoặc đầu tư cơ sở vật chất và phối hợp với các bộ ngành trong việc thực hiện công tác cai nghiện nói chung.

Theo các ý kiến của chuyên gia trong Viện, hoạt động mại dâm, buôn người và sử dụng ma túy liên quan lẫn nhau và gây ra tác động rất lớn đến phát triển con người-xã hội. Tệ nạn xã hội diễn ra ở khắp nơi và vấn đề càng trầm trọng hơn khi nhận thức và trình độ của các vùng miền chưa được cân xứng. Quan điểm về vấn đề mại dâm có nên quản lí như các nước tiên tiến hay không cần được nghiên cứu và xem xét thêm. Buổi trao đổi đã cung cấp cho cán bộ Viện nhiều thông tin cũng như ý tưởng nghiên cứu trong thời gian tới. Diễn giả cũng hy vọng, những vấn đề nêu trên cần được nghiên cứu một cách bài bản, chuyên sâu, làm cơ sở cho cơ quan hữu quan đưa ra những giải pháp, biện pháp nhằm khắc phục, giải quyết một cách hiệu quả những vấn đề trên.

Xuân Thiện