Hội thảo Viện Nghiên cứu Con người: "Phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, và hội nhập quốc tế"

04/08/2014

HỘI THẢO VIỆN NGHIÊN CỨU CON NGƯỜI:

“PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC Ở VIỆT NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ”

 

 

Sáng ngày 30/07/2014, tại Hội trường A0, trường Đại học Vinh, Nghệ An, Viện Nghiên cứu Con người phối hợp với Khoa Giáo dục Chính trị, trường Đại học Vinh tổ chức hội thảo: “Phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế”. Hội thảo là một trong những hoạt động trọng tâm hướng tới kỷ niệm 15 năm thành lập Viện Nghiên cứu Con người (NCCN) (2009 - 2014).

  Tham dự hội thảo, về phía khách mời đến từ trường Đại học Vinh có PGS.TS. Đinh Thế Định, Chủ nhiệm Khoa Giáo dục Chính trị, PGS. TS. Nguyễn Thái Sơn, TS. Trần Viết Quang, Phó Chủ nhiệm Khoa Giáo dục Chính trị, PGS. TS. Đoàn Minh Duệ, nguyên Chủ nhiệm Khoa Giáo dục Chính trị và Khoa Luật. Các nhà nghiên cứu trong đoàn khảo sát đề tài Nafosted: “Cơ hội và năng lực tiếp cận các mục tiêu phát triển con người của dân tộc Chứt” do Viện NCCN là cơ quan chủ quản vừa kết thúc xong đợt điền dã tại Hà Tĩnh: GS. TS. Khổng Diễn, Nguyên Viện trưởng Viện Dân tộc học, TS. Đỗ Thịnh, nguyên cán bộ Viện NCCN, TS. Nguyễn Văn Phẩm, nguyên cán bộ của Tổng cục Thống kê cũng tham dự hội thảo. Phía Viện NCCN có PGS. TSKH. Lương Đình Hải, Viện trưởng, TS. Đào Thị Minh Hương, Phó Viện trưởng. Đông đảo các nhà khoa học đến từ trường Đại học Vinh và Viện NCCN cũng tham dự hội thảo. PGS. TSKH. Lương Đình Hải, PGS.TS. Đinh Thế Định và TS. Đào Thị Minh Hương chủ trì hội thảo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS. TSKH. Lương Đình Hải cảm ơn Khoa Giáo dục Chính trị, trường Đại học Vinh đã tạo điều kiện để Viện NCCN tổ chức hội thảo và hi vọng vẫn có sự tiếp tục hợp tác trong thời gian tới, trên nhiều lĩnh vực của cả hai phía. PGS. khẳng định, vấn đề nguồn lực con người là một trong những vấn đề hết sức quan trọng. Điều này đã được thể hiện rất rõ ngay trong Báo cáo phát triển con người đầu tiên năm 1990 của Liên hợp quốc. Ở Việt Nam trong nhiều năm quá đã chú ý đến nguồn lực con người nhưng trong thực tế cũng còn nhiều vấn đề đặt ra, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước trải qua một thời gian đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH) và hội nhập quốc tế. Đại hội Đảng lần thứ XI vừa rồi đã đưa ra khẳng định, một trong ba điểm nghẽn quan trọng cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay bao gồm: cơ sở hạ tầng, thể chế và nguồn nhân lực (NNL). Trong thời gian tới, các chủ trương, chính sách của đất nước sẽ tập trung vào định hướng phát triển NNL quốc gia. Hội thảo này sẽ góp thêm tiếng nói và những ý kiến thảo luận về việc đào tạo, bố trí, sử dụng NNL nước ta trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt là trong giai đoạn trước khi chuẩn bị cho Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XII. PGS. TS. Đinh Thế Định cho rằng, vấn đề NNL là vấn đề tưởng như cũ nhưng luôn luôn chứa đựng những nội dung mới, những cách tiếp cận nghiên cứu mới. Đại học Vinh là đơn vị trực tiếp đào tạo NNL cho khu vực Bắc miền Trung và cả nước, vì thế hội thảo này sẽ giúp cho trường rất nhiều trong cách tiếp cận mới, hiểu rõ hơn những vấn đề đặt ra trong việc đào tạo, sử dụng NNL.

“Xây dựng nguồn nhân lực ở nước ta hiện nay: một vài ý kiến trao đổi” của PGS. TSKH. Lương Đình Hải là báo cáo đầu tiên được trình bày tại hội thảo. PGS. nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề xây dựng NNL ở nước ta hiện nay và chỉ ra điểm nghẽn thực chất ở nước ta qua thực tiễn gần 30 năm đổi mới chính là vấn đề NNL. Từ góc độ giai tầng xã hội, chúng ta cần phải để ý đến ba giai tầng rất quan trọng liên quan đến NNL: thứ nhất là các nhà lãnh đạo, các nhà quản lý hay còn gọi là quản lý gia; thứ hai là tầng lớp doanh nhân; thứ ba là tầng lớp trí thức (kỹ nghệ gia). Và phải tạo ra được sự gắn kết của ba tầng lớp này như là ba đỉnh của tam giác NNL. Ba đỉnh này phải kết hợp được với nhau thì mới tạo ra động lực cho phát triển đất nước.

 TS. Đào Thị Minh Hương đi cụ thể vào vấn đề NNL trong bối cảnh dân số vàng của Việt Nam trong báo cáo: “Phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay nhìn từ góc độ lao động việc làm và năng suất lao động”. Các nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng, nếu như nguồn lao động tăng thì sẽ tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, nếu như nguồn lực này được sử dụng đúng thì sẽ tạo được các việc làm phù hợp, ngược lại thì nguồn lực này sẽ trở thành cản trở, thậm chí sẽ gây rối xã hội nếu như chúng ta không đáp ứng được việc làm về cả số lượng và chất lượng.

Báo cáo: “Phát triển nguồn nhân lực - khâu đột phá trong đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế ở Hà Tĩnh” của TS. Đinh Thế Định có kiến giải cụ thể về vấn đề NNL của tỉnh Hà Tĩnh và xoay quanh một trục là trục đào tạo là cơ bản. Báo cáo xác định tầm quan trọng của việc xây dựng NNL ở Hà Tĩnh hiện nay, thực trạng NNL và đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển NNL của tỉnh cả về số lượng và chất lượng.

Báo cáo: “Văn hóa truyền thống và vấn đề xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao ở xứ Nghệ trong thời kỳ hội nhập” của PGS. TS. Nguyễn Thái Sơn được chia làm hai phần. Phần thứ nhất nêu một số đặc điểm của vùng văn hóa xứ Nghệ. Phần thứ hai phân tích những ảnh hưởng của văn hóa truyền thống đối với việc xây dựng NNL chất lượng cao ở vùng này.

TS. Trần Viết Quang đã nêu rõ các ý quan trọng trong Nghị quyết Hội nghị TW8 về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo ở nước ta hiện nay”, Đại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết số 29 của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ đó đưa ra một số định hướng về mặt phương pháp nhằm xây dựng NNL của nước ta đáp ứng yêu cầu thời kỳ hội nhập trong báo cáo: “Vai trò của NNL với vấn đề đổi mới giáo dục, đào tạo nhằm phát triển NNL ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh CNH-HĐH và hội nhập quốc tế”.

Báo cáo: “Đảm bảo quyền làm việc ở Việt Nam vì mục tiêu phát triển con người” của TS. Nguyễn Đình Tuấn xem xét từ góc độ quyền được đảm bảo việc làm ở Việt Nam soi chiếu từ góc nhìn của phát triển con người với quan điểm phát triển vì con người, cho con người và do con người để thấy được rằng trong quá trình phát triển NNL, việc đảm bảo quyền làm việc ở nước ta đang đặt ra các vấn đề, như: giải quyết việc làm, đào tạo nghề.

Hội thảo đã thảo luận rất sôi nổi. Các ý kiến chủ yếu tập trung vào một số vấn đề chủ chốt như: Lí giải nguyên nhân sự thiếu và yếu của NNL các tỉnh miền Trung, và riêng tỉnh Hà Tĩnh (vấn đề ứng xử với đồng bào dân tộc thiểu số, phong trào đi lao động ở nước ngoài); trong công tác nghiên cứu khoa học nên có các đề tài về phát triển NNL của từng khu vực, từng địa phương, số liệu dùng trong các nghiên cứu cần phải cập nhật và cần đặt ra hướng nghiên cứu về xung đột của con người; việc tổ chức hội thảo nên xoáy sâu vào đặc trưng NNL của từng vùng miền và nên có thêm cả các nhà quản lý và doanh nghiệp tham gia; để phát triển NNL nói riêng và phát triển kinh tế - xã hội nói chung ở nước ta cần có chìa khóa cơ chế và chính sách; quan điểm về 3 phương án thi mới của Bộ Giáo dục Đào tạo; vấn đề phát triển NNL gắn liền với an ninh quốc gia tại Vũng Áng - Hà Tĩnh; cần tìm ra mũi nhọn về khoa học công nghệ để so sánh trong tương quan với các nước và trong các chương trình phát triển khoa học công nghệ cần phải suy nghĩ và tìm ra những ngành nghề phù hợp với yêu cầu đổi mới đất nước; để có chiến lược giáo dục đào tạo nhằm phát triển NNL phải có chiến lược phát triển kinh tế quốc gia dài hạn một cách cố định;...

Hội thảo đã nhận được tổng số 25 báo cáo của các học giả trong và ngoài Viện NCCN, của Đại học Vinh, có 6 báo cáo được trình bày và nhiều lượt trao đổi ý kiến tại hội thảo. Xuất phát từ các góc độ khác nhau, báo cáo của các học giả đã tạo ra bức tranh tổng thể chung liên quan đến vấn đề NNL. Các nhà khoa học đều đã đánh giá cao ý nghĩa lý luận và thực tiễn của hội thảo.

 

 

 

Nguyễn Thắm