Sinh hoạt khoa học: “Thực trạng tính HDI ở Việt Nam”.

16/12/2009
Ngày 26  tháng 11 năm 2009 tại Hội trường Viện Nghiên cứu Con người, Ông Nguyễn Văn Phẩm (Tổng cục Thống kê) đã trình bày với cán bộ nghiên cứu của Viện chuyên  đề về “Thực trạng tính HDI ở Việt Nam”. Trong bài trình bày của mình, tác giả Nguyễn Văn Phẩm đã tập trung vào hai mảng chính: 1) Thực trạng của việc tính chỉ số HDI ở Việt Nam trong những năm qua; 2) Các chỉ số kinh tế trong Phát triển con người.

            Ngày 26  tháng 11 năm 2009 tại Hội trường Viện Nghiên cứu Con người, Ông Nguyễn Văn Phẩm (Tổng cục Thống kê) đã trình bày với cán bộ nghiên cứu của Viện chuyên  đề về “Thực trạng tính HDI ở Việt Nam”. Trong bài trình bày của mình, tác giả Nguyễn Văn Phẩm đã tập trung vào hai mảng chính: 1) Thực trạng của việc tính chỉ số HDI ở Việt Nam trong những năm qua; 2) Các chỉ số kinh tế trong Phát triển con người.

      Trước khi trình bày về thực trạng tính HDI ở Việt Nam, tác giả Nguyễn Văn Phẩm đã giới thiệu về nguyên nhân ra đời và sự cần thiết của báo cáo Phát triển con người. Tiếp theo, tác giả đã khái quát về thực trạng của việc tính HDI ở Việt Nam trên các bình diện như: các nguồn tài liệu về HDI và các cơ quan nghiên cứu và tính các chỉ số HDI. Qua đó, tác giả cho rằng các công trình tính toán về HDI ở Việt Nam trong những năm gần đây rất “nở rộ” thể hiện ở việc các cấp từ trung ương cho đến các tỉnh thành đều có tính HDI cho riêng mình. Tuy nhiên, việc tính HDI này cũng không tránh khỏi tình trạng “manh mún” do chưa có sự liên kết, hợp tác của các cơ quan có thẩm quyền mà nó chỉ thực hiện ở các cơ quan như Tổng cục thống kê và các cơ quan trực thuộc, Viện Khoa học xã hội Việt Nam…và việc kết hợp thực hiện tính HDI ở những cơ quan này, hay thậm chí giữa những bộ phận khác nhau của cùng một cơ quan còn nhiều điều chưa hợp lý…Từ những nhận định như vậy, tác giả cho rằng nhìn chung ở Việt Nam đã nhận thức được tầm quan trọng của HDI và đã có những ứng dụng nhất định vào chính sách hay chiến lược dân số hay ở một mức độ nào đó đã có “sức lan toả” trong nhận thức của lãnh đạo ở các cấp trên toàn quốc. Tuy nhiên, những nhược điểm đã bộc lộ rất nhiều, đó là những hiểu biết về HDI còn hạn chế và chưa đồng nhất, việc tính chỉ số HDI chưa có kế hoạch từng năm, mỗi nơi tính theo một phương pháp khác nhau, còn nhiều tuỳ hứng nên độ tin cậy chưa cao. Đặc biệt tác giả nhấn mạnh đến những khó khăn của công tác thống kê và cho rằng đó là nguyên nhân chủ yếu để dẫn đến các số liệu thống kê phục vụ cho việc tính toán HDI còn thiếu và chưa đáng tin cậy.

      Phần 2 của bài trình bày, tác giả nhấn mạnh đến việc tính toán các chỉ số kinh tế trong Phát triển con người, đặc biệt ông nhấn mạnh đến chỉ số GDP và cách tính chỉ số đó theo những phương pháp khác nhau như tính GDP theo chi tiêu hay tính GDP theop thu nhập. Từ đó, tác giả Nguyễn Văn Phẩm cho rằng cần phải có sự đồng nhất trong việc sử dụng một bộ công cụ chung cho cả nước trong việc tính HDI.

      Buổi trình bày của Ông Nguyễn Văn Phẩm đã gây được sự chú ý và thu hút đông đảo cán bộ của Viện Nghiên cứu Con người tham gia, đã có nhiều câu hỏi được đặt ra cho tác giả của buổi trình bày cũng như để những người tham dự cùng thảo luận. Qua buổi sinh hoạt khoa học này, các cán bộ của Viện Nghiên cứu Con người có dịp hiểu rõ hơn về thực trạng của việc tính HDI cũng như một số thuật ngữ trong tính toán thống kê, cách tính thống kê nói chung và thống kê phục vụ cho việc tính HDI ở Việt Nam nói riêng.

Lê Mạnh Hùng