Sinh hoạt khoa học: “Biến đổi khí hậu và phát triển con người”

10/11/2008
 Ngày 18/9/2008, tại buổi sinh hoạt khoa học của Viện nghiên Con người, GS.TSKH Trương Quang Học - Đại học Quốc gia Hà Nội, đã có dịp chia sẻ với các cán bộ của Viện Nghiên cứu Con người về: “Biến đổi khí hậu và Phát triển con người”. Là một nhà khoa học, lại có một quá trình giảng dạy hơn 40 năm tại Đại học Tổng hợp, nay là Đại học Quốc gia Hà Nội rồi làm Giám đốc Trung Tâm Nghiên cứu tài nguyên và Môi trường - Đại học Quốc gia Hà Nội, GS.TSKH. Trương Quang Học đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố trong và ngoài nước, tham gia chủ trì nhiều đề tài khoa học trong các lĩnh vực Côn trùng học, Sinh học, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững.

 Ngày 18/9/2008, tại buổi sinh hoạt khoa học của Viện nghiên Con người, GS.TSKH Trương Quang Học - Đại học Quốc gia Hà Nội, đã có dịp chia sẻ với các cán bộ của Viện Nghiên cứu Con người về: “Biến đổi khí hậu và Phát triển con người”. Là một nhà khoa học, lại có một quá trình giảng dạy hơn 40 năm tại Đại học Tổng hợp, nay là Đại học Quốc gia Hà Nội rồi làm Giám đốc Trung Tâm Nghiên cứu tài nguyên và Môi trường - Đại học Quốc gia Hà Nội, GS.TSKH. Trương Quang Học đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố trong và ngoài nước, tham gia chủ trì nhiều đề tài khoa học trong các lĩnh vực Côn trùng học, Sinh học, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững.

      Buổi thuyết trình của GS. TSKH. Trương Quang Học tập trung vào những thách thức của nhân loại trong thế kỷ 21 trước sự biến đổi của môi trường tự nhiên. GS. TSKH. Trương Quang Học cho rằng, cùng với dân số tăng nhanh, kinh tế phát triển, đặc biệt là sự phát triển về công cụ lao động và các phương thức sản xuất, các vấn đề về môi trường cũng nảy sinh và ngày càng trở nên gay gắt hơn, dẫn đến hiện nay rất nhiều vấn đề môi trường đang đặt ra, trong đó có 8 vấn đề nổi bật:

  1. Thay đổi khí hậu toàn cầu (Global climate change) dẫn đến hiện tuợng tan băng, nước biển dâng, thiên tai thất thường và dẫn đến nhiều tổn thất về kinh tế và an ninh con người
  2. Suy thoái đa dạng sinh học (Biodiversity loss), hàng ngày có khoảng 40 loài bị mất đi trên toàn thế giới và mất đa dạng di truyền do áp dụng các giống cao sản
  3. Suy thoái tầng ôzôn (Stratospheric ozone depletion)
  4. Suy thoái nguồn nước ngọt (Freshwater degredation), đó là nguy cơ cạn kiệt về số lượng và ô nhiễm về chất lượng
  5. Hoang hoá và suy thoái đất (Desertification and land degradation);
  6. Phá và sử dụng không bền vững rừng (Deforestation and the unsustainable use of forests). Có đến 80% rừng nguyên sinh trên toàn thế giới đã bị xoá, từ 1960 đến này có khoảng ½ diện tích rừng đã bị chặt
  7. Suy thoái môi trường và tài nguyên biển (Marine environmental and resources degradation);
  8. Ô nhiễm bởi các chất khó phân huỷ (Persistent organic pollutants). Bởi rác thải công nghiệp, sinh hoạt, rác thải y tế…

Từ những vấn đề bức xúc nhất của môi trường toàn cầu hiện nay, GS. TSKH. Trương Quang Học cho rằng đó chính là những thách thức lớn đối với con người và phát triển con người, thể hiện trên các mặt:

  • Sự phân hoá giàu nghèo và mất ổn định chính trị
  • Sự nghèo đói cùng cực
  • Sự suy dinh dưỡng
  • Nhiều bệnh tật mới nảy sinh và có nguy cơ trở thành những đại dịch lớn
  • Chất lượng dân số không cao
  • Vấn đề sử dụng năng lượng toàn cầu…

      GS. TSKH. Trương Quang Học cho rằng thế kỷ 21 phải là thế kỷ của phát triển bền vững, trong đó mô hình phát triển từ kinh tế, xã hội và môi trường phải hài hoà và cân bằng, có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, trong đó văn hoá có vai trò quan trọng và bao trùm cả 3 mô hình đó.

       Phần cuối của phần thuyết trình, GS. TSKH. Trương Quang Học cũng đã trình bày kế hoạch ứng phó của Việt Nam trước những sự biến đổi khí hậu. Ông cho rằng với đường bờ biển dài,Việt Nam sẽ là một trong những quốc gia chịu nhiều ảnh hưởng nhất của tình trạng nước biển dâng do biến đổi khí hậu. Hiện nay, Việt Nam đã tham gia và thực hiện nhiều cam kết/ công ước quốc tế, ban hành nhiều văn bản quy định pháp luật liên quan đến biến đổi khí hậu, triển khai nhiều chương trình, đề án về biến đổi khí hậu. Trong đó đặc biệt là xây dựng chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu.

      Buổi thuyết trình của GS. TSKH. Trương Quang Học đã thu hút được sự quan tâm của các cán bộ Viện Nghiên cứu Con người. Những câu hỏi thảo luận đã được đặt ra xoay quanh vấn, chiến lược phát triển kinh tế, xã hội…của Việt Nam trước biến đổi khí hậu, kinh nghiệm của các nước trên thế giới trong việc đối phó với vấn đề này ra sao, quan hệ giữa các quốc gia, các vùng lãnh thổ sẽ như thế nào, an ninh con người sẽ đi đến đâu, đặc biệt là sinh kế của người dân sẽ như thế nào trước sự ảnh hưởng của biến đổi khí hậu…

Lê Mạnh Hùng