Nghiệm thu cấp Bộ Đề tài khoa học “Nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân của sinh viên Việt Nam: Thực trạng và giải pháp”

07/06/2022

 

Theo Quyết định số 481/QĐ-KHXH ngày 19/5/2022 của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) về việc thành lập Hội đồng nghiệm thu đề tài khoa học cấp Bộ, chiều ngày 06/6/2022, tại trụ sở số 1 Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội, Viện Hàn lâm đã tổ chức nghiệm thu đề tài “Nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân của sinh viên Việt Nam: Thực trạng và giải pháp”, do PGS. TS. Nguyễn Thị Hoài Lê – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người làm chủ nhiệm, Viện Nghiên cứu Con người là tổ chức chủ trì thực hiện.

Hội đồng do PGS. TS. Nguyễn Đức Minh làm chủ tịch Hội đồng cùng các thành viên Hội đồng là các nhà khoa học, nhà quản lý đến từ Học viện Ngân hàng, Hội Xã hội học Việt Nam và các Viện nghiên cứu trực thuộc Viện Hàn lâm.

 

 

Hội đồng nghiệm thu đề tài

 

Thay mặt nhóm thực hiện đề tài, PGS. TS. Nguyễn Thị Hoài Lê - chủ nhiệm đề tài đã trình bày tóm lược kết quả nghiên cứu. Với mục tiêu tổng quát là đánh giá thực trạng hiểu biết tài chính cá nhân của sinh viên tại Việt Nam và những yếu tố ảnh hưởng đến hiểu biết tài chính cá nhân của họ, từ đó khuyến nghị các giải pháp nhằm nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân cho sinh viên Việt Nam, đề tài đã thực hiện khảo sát sinh viên đang theo học tại các trường ĐH, CĐ tại Thái Nguyên, Hà Nội, Nghệ An và Hồ Chí minh từ năm 2015 đến nay với số mẫu nghiên cứu là 4140 sinh viên trả lời bảng hỏi từ khắp các trường đại học trên toàn quốc và 18 phỏng vấn sâu với các nhà quản lý, các chuyên gia giáo dục, phụ huynh học sinh và sinh viên.

Ngoài phần mở đầu và kết luận, báo cáo đề tài được chia làm 3 chương: Chương 1: Tổng quan về hiểu hiểu biết tài chính cá nhân và giáo dục tài chính cá nhân nhằm nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân; Chương 2: Thực trạng và những nhân tố ảnh hưởng đến hiểu biết tài chính cá nhân của sinh viên Việt Nam hiện nay; Chương 3: Các giải pháp nhằm nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân cho sinh viên Việt Nam.

Nghiên cứu hiểu biết tài chính cá nhân của sinh viên Việt Nam là cấp thiết bởi lẽ, ở góc độ vi mô, giúp bản thân cá nhân và gia đình của cá nhân đó có các quyết định chi tiêu tốt hơn không chỉ cho hiện tại, gồm cả tiêu dùng và đầu tư, mà còn cho cả giai đoạn hưu trí trong tương lai. Thực tế cho thấy, việc thiếu hiểu biết tài chính cá nhân có thể dẫn đến những quyết định tài chính sai lầm rất nghiêm trọng. Ở cấp bộ vĩ mô, thông qua việc giúp các cá nhân có quyết định chi tiêu đúng đắn đã ảnh hưởng đến sự ổn định của thị trường tài chính quốc gia theo nhiều chiều cạnh khác nhau. Bằng việc nghiên cứu hiểu biết tài chính cá nhân của sinh viên Việt Nam trên các chiều cạnh: kiến thức tài chính, thái độ tài chính và hành vi tài chính, báo cáo đã phân tích, đánh giá thực trạng hiểu biết tài chính cá nhân của sinh viên (có phân loại theo các nhóm sinh viên khác nhau),  chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng (trên cơ sở kết quả từ mô hình Phương pháp mô hình hồi qui bình thương nhỏ nhất OLS-Ordinary Least Square; các biến hiểu biết TCCN được làm biến giải thích và các biến khác trong mô hình làm biến độc lập như yếu tố nhân khẩu, hành vi tài chính, thái độ tài chính và giáo dục tài chính) từ đó đã đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân của sinh viên Việt Nam cho nhiều đối tượng khác nhau, gồm nhóm giải pháp cho chính sách của nhà nước, cho các trường đại học, cao đẳng, cho bản thân các sinh viên và cha mẹ của họ. Cuối cùng, đề tài đưa ra hạn chế của đề tài, từ đó, chỉ ra các gợi ý cho hướng nghiên cứu tiếp theo.

Các kết quả nghiên cứu của đề tài, bao gồm bốn báo cáo nghiên cứu: báo cáo tổng hợp, báo cáo tóm tắt, báo cáo kiến nghị, báo cáo chắt lọc, 01 bài tạp chí chuyên ngành và 02 bài viết trong kỷ yếu hội thảo có mã số xuất bản. Ngoài ra, với việc tổ chức 01 hội thảo và 02 tọa đàm, nhiều trao đổi nhóm tại các trường đại học, đề tài đã thu hút được hàng trăm giáo viên và sinh viên các trường đại học trên các vùng miền tham gia (dưới hình thức online và offline), vừa để chia sẻ các kết quả nghiên cứu, vừa để tăng cường nhận thức và hiểu biết về hiểu biết tài chính cá nhân, chia sẻ các bài học kinh nghiệm cho sinh viên trong hành trình xây dựng và quản lý tài chính cá nhân ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Đề tài góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho các cơ quan hoạch định chính sách để thực hiện phổ cập giáo dục tài chính cá nhân; cho các viện nghiên cứu và trường đại học để làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo; cho các trường đại học và cao đẳng trong việc xây dựng các chương trình về giáo dục tài chính cá nhân cho các sinh viên; cho sinh viên và gia đình họ để thực hiện giáo dục tài chính cá nhân chủ động từ khi còn nhỏ. Đồng thời, có đóng góp vào hướng nghiên cứu mang tính liên ngành về giáo dục học, kinh tế học, tài chính học, xã hội học và phát triển con người.

Sau khi nghe ý kiến nhận xét của các Ủy viên phản biện, Ủy viên Hội đồng, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh - Chủ tịch Hội đồng phát biểu kết luận, đánh giá cao những nỗ lực của nhóm nghiên cứu đã hoàn thành và nghiệm thu đề tài đúng thời hạn quy định, khẳng định vấn đề nghiên cứu của đề tài khá khó nhưng nhóm nghiên cứu đã cụ thể hóa, xây dựng khung đo lường phù hợp với điều kiện Việt Nam, ứng dụng phương pháp nghiên cứu và phân tích trên cơ sở khoa học để cho ra được kết quả nghiên cứu với chất lượng cao, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn tốt. Đồng thời khẳng định, những kết quả nghiên cứu của đề tài là vượt trội so với đăng ký, sản phẩm của đề tài cho thấy tính nghiêm túc, bài bản và công phu của nhóm thực hiện.

Đề tài đã được Hội đồng nghiệm thu cấp Viện Hàn lâm đánh giá xếp loại xuất sắc. Kết quả nghiên cứu của đề tài sau khi chỉnh sửa, hoàn thiện theo góp ý của Hội đồng sẽ được xuất bản dưới dạng sách chuyên khảo trong thời gian tới. Các sản phẩm chính của đề tài sau khi chỉnh sửa, hoàn thiện sẽ được chuyển giao cho các cơ quan, tổ chức như đăng ký trong thuyết minh đề tài./.

 

Nguyễn Thị Huệ