Tọa đàm khoa học đề tài cấp cơ sở “Quyền con người và phát triển con người: cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu trong các báo cáo phát triển con người”

21/09/2021

Chiều ngày 20/9/2021, trong khuôn khổ thực hiện đề tài cấp cơ sở năm 2021 của Viện Nghiên cứu Con người, đề tàiQuyền con người và phát triển con người: cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu trong các báo cáo phát triển con ngườido TS. Phạm Thị Tính làm chủ nhiệm đã tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề: Nghiên cứu quyền con người trong Báo cáo Phát triển con người. Tham dự tọa đàm có đại diện Lãnh đạo Viện có: Ts. Đào Thị Minh Hương, Ts Nguyễn Đình Tuấn và toàn thể cán bộ nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Con người.

 

 

Các đại biểu nghe 2 báo cáo viên trình bày:

TS. Phạm Thị Tính, chủ nhiệm đề tài trình bày tham luận: “Quyền con người trong các báo cáo phát triển con người” của Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc (UNDP). Tham luận được rút ra từ kết quả nghiên cứu đề tài đã triển khai thực hiện.

 

 

Để các thành viên tham dự có thể đóng góp sâu cho đề tài, chủ nhiệm đề tài đã giới thiệu nội dung cơ bản của thuyết minh; làm rõ một số vấn đề lý luận của nghiên cứu, khái niệm, các chiều cạnh và các chỉ số của phát triển con người. Qua việc tìm hiểu nghiên cứu một số Báo cáo Phát triển con người đề cập đến Quyền con người, diễn giả cho rằng trong tất cả các báo cáo Phát triển con người (PTCN) thuộc phạm vi nghiên cứu của đề tài do UNDP phát hành đều có nội dung QCN. Từ khái niệm phát triển con người “là quá trình mở rộng cơ hội” được học tập, được chăm sóc sức khỏe, được có việc làm phù hợp với năng lực để có cuộc sống tốt. Các yếu tố bổ sung là: tự do chính trị, quyền con người được đảm bảo và tự tôn cá nhân. Tự do chính trị là yếu tố sống còn của phát triển con người. Tiếp cận giáo dục và hệ thống chăm sóc sức khỏe để nâng cao năng lực chính là các quyền cơ bản của con người. Báo cáo năm 1990 còn khẳng định, “Bình đẳng, bền vững, tôn trọng QCN” là các nguyên tắc chủ đạo và xuyên suốt các báo cáo PTCN. Do đó, có thể đưa ra định nghĩa PTCN là “quá trình mở rộng quyền lựa chọn của con người”: quyền giáo dục, quyền chăm sóc sức khỏe để có việc làm tốt - có thu nhập để đảm bảo cuộc sống. Khái niệm PTCN không phải là bất định, nó luôn được mở rộng cùng với sự phát triển của xã hội, các quyền con người, quyền tự do cơ bản của con người cũng không ngừng được mở rộng.

Ths. Nguyễn Thị Thu Thủy (Học viện Phụ nữ), trình bày tham luận: “Quyền con người trong các báo cáo phát triển con người tại môt số quốc gia”.

 

 

Diễn giả đã trình bày thực trạng nghiên cứu quyền con người trong một số báo cáo PTCN của 07 quốc gia, của: EU, 2021; Bắc Cực, 2014; Romania, 2007; Thái Bình Dương 2015; Nepan, 2020; Trung Quốc, 2020; Thái Lan, 2014. Trên cơ sở tổng hợp, phân tích, diễn giả đưa ra các nhận định và một số phát hiện: Các quốc gia đã lồng ghép và đề cập một phần hoặc chi tiết về các QCN trong báo cáo; Các quyền được đề cập phổ biến nhiều nhất tập trung vào quyền bình đẳng, quyền phụ nữ, quyền sở hữu đất đai, quyền pháp lý; quyền của người bản địa là tài sản,...

          Tọa đàm nhận được nhiều ý kiến trao đổi, chia sẻ để làm rõ một số nội dung đã được trình bày. Các ý kiến trao đổi làm rõ hơn quyền của người bản địa đồng thời gợi ý một số hướng hoàn thiện đề tài. Các ý kiến cũng chia sẻ, đây là một nghiên cứu khó đòi hỏi phải tổng quan, phân tích và nhóm thành các nhóm quyền, do đó đòi hỏi nhóm nghiên cứu phải đầu tư nhiều thời gian công sức.

 

 

          Phát biểu bế mạc tọa đàm, Chủ nhiệm đề tài cảm ơn các ý kiến đóng góp và chia sẻ; đồng thời ghi nhận các ý kiến góp ý để hoàn thiện đề tài trước khi nghiệm thu.

Phạm Thị Tính