Tọa đàm khoa học “Tiếp cận giáo dục Phổ thông trung học của người Tày ở Tuyên Quang”.

28/09/2021

Ngày 27 tháng 9 năm 2021, Đề tài khoa học cấp cơ sở “Tiếp cận giáo dục Phổ thông trung học của người Tày ở Tuyên Quang” do TS. Nguyễn Thị Hoa Mai làm chủ nhiệm đã tổ chức tọa đàm khoa học trực tuyến “Tiếp cận giáo dục Phổ thông trung học của người Tày ở Tuyên Quang”. Tọa đàm nhằm mục đích tham khảo các ý kiến chuyên gia về chính sách giáo dục của Nhà nước Việt nam đối với dân tộc thiểu số nói chung và dân tộc Tày ở Tuyên Quang nói riêng; chia sẻ một số kết quả nghiên cứu thực tiễn của đề tài và lấy ý kiến đóng góp của các nhà khoa học trong và ngoài Viện, để tham khảo, bổ sung và hoàn thiện trước khi đề tài cơ sở bảo vệ chính thức.

 

 

Tọa đàm đã được nghe ba tham luận:

         Thứ nhất, PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thanh trình bày tham luận “Chính sách giáo dục nhà nước Việt Nam đối với dân tộc thiểu số”. Tham luận đã làm rõ một số vấn đề:  Quan điểm của Đảng, Nhà nước về giáo dục dân tộc; chính sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và các nhân tố đặc thù ảnh hưởng đến thực hiện chính sách giáo dục.

 

Tác giả nhấn mạnh rằng qua hơn 70 năm hình thành và phát triển, bắt đầu từ sau sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chính sách giáo dục đối với người dân tộc thiểu số (DTTS) đã thể hiện vai trò tích cực đối với các đối tượng thụ hưởng của nó, vì mục tiêu phát triển và tiến bộ xã hội, giải quyết mối quan hệ giữa đa số với thiểu số, giảm khoảng cách về mặt dân trí giữa các dân tộc, các vùng miền. Tiếp cận giáo dục của người DTTS đã được cải thiện. Tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế, đặc biệt trong triển khai chính sách. Do đó, trong triển khai chính sách cần phải xem xét tính đặc thù trong quá trình phát triển, với những bước đi và cách làm phù hợp, tránh rập khuôn máy móc. Có như vậy thì trước mắt mới có thể khắc phục được một số bất cập trong giáo dục vùng dân tộc và miền núi.

          Thứ hai, TS. Phạm Thị Tính trình bày tham luận “Quan điểm mới của Đại hội XIII về giáo dục và đào tạo tiếp cận giáo dục và đào tạo dựa trên quyền con người với đồng bào dân tộc thiểu số”. Báo cáo đã chỉ ra Quan điểm mới của Đại hội XIII về giáo dục và đào tạo. Đại hội XIII tiếp tục khẳng định sự nhất quán trong quan điểm của Đảng ta về việc đặt Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, đồng thời có sự nhanh nhạy và sáng tạo trong bối cảnh mới để thực hiện có hiệu qủa các mục tiêu giáo dục để thực hiện khát vọng phát triển đất nước. Diễn giả cũng trình bày đôi nét về vấn đề tiếp cận giáo dục và đào tạo dựa trên quyền con người với đồng bào dân tộc thiểu số.

Thứ ba, TS. Nguyễn Thị Hoa Mai trình bày tham luận “Một số kết quả nghiên cứu thực tế của đề tài”. Tham luận nêu và phân tích thực trạng cơ hội và khả năng tiếp cận giáo dục bậc Trung học phổ thông của dân tộc Tày ở Tuyên Quang hiện nay trên các khía cạnh: cơ sở hạ tầng, đội ngũ giáo viên và chi phí cho giáo dục. Diễn giải cũng phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến cơ hội và khả năng tiếp cận giáo dục bậc Phổ thông trung học của dân tộc Tày ở tỉnh Tuyên Quang ở ba chiều cạnh: Yếu tố gia đình; Bản thân học sinh; Các yếu tố về địa lý, phong tục tập quán. Diễn giả nhấn mạnh rằng người dân đã nhận thức được tầm quan trọng của việc học, của việc có kiến thức, và không còn bị chi phối bởi những quan niệm lạc hậu trong lối sống, phong tục tập quán; một số quan niệm tích cực trong văn hóa địa phương cũng có thể góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy các gia đình cố gắng đầu tư giáo dục cho con cái. v.v…

Tọa đàm đã nhận được một số ý kiến trao đổi tập trung vào sự quan tâm của Đảng và Nhà nước Việt Nam, những thành tựu trong chính sách giáo dục dành cho vùng dân tộc thiểu số: tỷ lệ đi học trung học và đi học đúng tuổi ở cả ba cấp học ở vùng dân tộc thiểu số đã tăng, đặc biệt là bậc phổ thông trung học ở vùng Trung du miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Tỷ lệ người biết đọc, biết viết ở các vùng này cũng đã tăng lên đáng kể trong giai đoạn 10 năm trở lại đây. Trình độ học vấn đã tăng lên v.v…).

 

 

Bên cạnh đó, ý kiến cũng cho thấy một số tồn tại cũng như thách thức trong giáo dục của vùng dân tộc thiểu số (tỉ lệ bỏ học giữa nam và nữ, việc học đan xen giữa học sinh dân tộc Kinh và dân tộc thiểu số trong các trường nội trú, đặc biệt câu chuyện “học để làm gì”, chính sách về việc làm cho họ sau khi học trở về như thế nào, khoảng cách địa lý, rào cản ngôn ngữ) và nhấn mạnh rằng vẫn cần sự nỗ lực của nhà nước và chính quyền địa phương để giải quyết vấn đề này v.v…Ngoài ra, các ý kiến các thảo luận là làm rõ vấn đề liên quan đánh giá về bình đẳng cơ hội trong giáo dục cũng là những ý kiến hữu ích để chủ nhiệm đề tài tiếp thu và nghiên cứu thêm để hoàn thiện kết quả nghiên cứu của Đề tài.

Nguyễn Thị Hoa Mai