Giới thiệu bài: Con người Việt Nam: Một số vấn đề nghiên cứu// Trần Văn Giàu/ Tạp chí Nghiên cứu Con người._Số 2 năm 2002

22/07/2010
Bài viết Con người Việt Nam: Một số vấn đề cần nghiên cứu của GS. Trần Văn Giàu được đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Con người, Số 2(2), 2002. Bài viết đã làm nổi bật ý nghĩa và tầm quan trọng của giá trị và tinh thần của con người, của dân tộc Việt Nam, từ đó đưa ra những vấn đề cần thiết trong nghiên cứu về con người Việt Nam.

Bài viết Con người Việt Nam: Một số vấn đề cần nghiên cứu của GS. Trần Văn Giàu được đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Con người, Số 2(2), 2002. Bài viết đã làm nổi bật ý nghĩa và tầm quan trọng của giá trị và tinh thần của con người, của dân tộc Việt Nam, từ đó đưa ra những vấn đề cần thiết trong nghiên cứu về con người Việt Nam.

Mở đầu bài viết, tác giả Trần Văn Giàu đã nêu lên những suy nghĩ của mình khi đọc cuốn sách của Mắcnamara viết về cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Mắcnamara đã phân tích các diễn biến của cuộc chiến và nhìn thẳng vào nguyên nhân khiến Mỹ thất bại trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam. Trong số các nguyên nhân được chỉ ra, tác giả Trần Văn Giàu đặc biệt chú ý tới hai nguyên nhân. Mắcnamara cho rằng Mỹ đã thua vì Mỹ không thể hiểu nổi tại sao người Việt Nam lại đấu tranh cho lý tưởng của mình một cách kiên cường như thế; không hiểu vì sao con người Việt Nam lại dũng cảm, bền bỉ, hy sinh để bảo vệ những giá trị của họ. Theo Mắcnamara, người Việt Nam có một loại văn minh, văn hóa khác với Mỹ mà Mỹ không hiểu được. Mỹ thua là thua “phần Việt Nam”, thua “chất Việt Nam” chứ không phải thua về mặt khoa học – kỹ thuật. Sự đúc kết và suy ngẫm của Mắcnamara khiến tác giả bài viết hiểu thêm tầm quan trọng của ý thức dân tộc của dân tộc Việt Nam bởi Mỹ đã thua tinh thần Việt Nam, tinh thần đấu tranh cho những giá trị của dân tộc.

GS. Trần Văn Giàu cũng rất chú ý tới nghiên cứu của Hồ Chí Minh bởi từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã hiểu được tầm quan trọng của ý thức dân tộc của dân tộc Việt Nam, sức mạh của tinh thần dân tộc. Hồ Chí Minh đã đặt vấn đề dân tộc vào đúng tầm quan trọng và vị trí của nó, hiểu được quan hệ của cách mạng dân tộc với cách mạng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, tư tưởng của Hồ Chí Minh rất quốc tế chủ nghĩa chứ không hề dân tộc hẹp hòi. Điều thú vị là theo Hồ Chí Minh, nếu nghiên cứu con người Việt Nam thì phải nghiên cứu xem con người Việt Nam có những đặc điểm gì, có những gì bí ẩn?

GS. Trần Văn Giàu vui mừng và hoan nghênh Nhà nước đã tổ chức chương trình KX.05 nghiên cứu Con người Việt Nam do GS.VS.TSKH Phạm Minh Hạc làm chủ nhiệm bởi nghiên cứu con người rất hay và rất có ý nghĩa. Nó cho phép ta cắt nghĩa những cái gì làm nên sức mạnh Việt Nam. Theo tác giả, nếu mình không biết cái gì đã làm nên sức mạnh Việt Nam thì mình sẽ không thể thực hiện được mục tiêu định hướng phát triển đất nước, phát triển xã hội Việt Nam như mình mong muốn. Đồng thời, GS. Trần Văn Giàu cũng gợi mở một số vấn đề mà chương trình KX.05 nên đi vào nghiên cứu:

Thứ nhất, quan trọng nhất, là lý tưởng Việt Nam, lý tưởng của con người Việt Nam.

Thứ hai là đặc tính của người Việt Nam, tức là những giá trị con người của con người Việt Nam và những giá trị lý tưởng của con người Việt Nam.

Tác giả hy vọng rằng Viện Nghiên cứu Con người sẽ thành công trong việc trả lời những vấn đề nêu trên và làm cho nền khoa học của chúng ta trưởng thành cùng với sự phát triển của dân tộc Việt Nam.

                                                                                                                                                                                                                                             Vũ Thị Thanh lược thuật

The older news.............................