Giới thiệu kết quả đề tài cơ sở năm 2020: Nghiên cứu Thông điệp về Phát triển con người trên Tạp chí Nghiên cứu Con người (Giai đoạn 2002-2019)

01/06/2021

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý thuyết của ngành khoa học xã hội học truyền thông đại chúng. Các cơ sở lý thuyết về truyền thông, truyền thông đại chúng được sử dụng trong định hướng phân tích. Bên cạnh đó, đề tài sử dụng cách tiếp cận báo chí học và cách tiếp cận phát triển con người.

Đề tài sử dụng phương pháp thống kê, phân tích nội dung và phân tích tài liệu; xây dựng phiếu mã hóa thông điệp để mã hóa 300 bài viết được lựa chọn và phỏng vấn sâu đối với tổng biên tập, chuyên gia trong hội đồng biên tập và người phụ trách phòng biên tập - trị sự Tạp chí Nghiên cứu Con người để làm rõ hơn các kết quả nghiên cứu định lượng. Giới hạn về thời gian là giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2019 (bắt đầu từ năm số tạp chí đầu tiên được in ấn, phát hành cho đến năm liền trước thời gian đề tài này được triển khai thực hiện). Chúng tôi cũng chia thời gian từ 2002-2019 thành hai giai đoạn nhỏ hơn (từ 2002-Tạp chí số 3/2009 (từ 2002-3/2009), gọi là giai đoạn 1 và từ Tạp chí số 4/2009-2019 (từ 4/2009-2019), gọi là giai đoạn 2 để phân tích sự thay đổi của thông điệp và tần suất xuất hiện thông điệp về PTCN).

Kết quả nghiên cứu cho thấy, các bài viết có thông điệp về PTCN ngày càng được đăng tải nhiều hơn trên Tạp chí. Nội dung thông điệp về PTCN như: khái niệm, các chiều cạnh, các chỉ số PTCN, các báo cáo PTCN,… cập nhật kịp thời với tình hình nghiên cứu PTCN trên thế giới. Các bài viết về PTCN có nội dung từ kết quả nghiên cứu thực địa cũng xuất hiện nhiều hơn ở giai đoạn 2. Theo số liệu thống kê, tác giả các bài viết về PTCN trong giai đoạn 2002-2019 chủ yếu có học hàm GS/PGS, học vị TS/TSKH. Cùng với các tác giả trong Viện Nghiên cứu Con người thì các tác giả là giảng viên các trường đại học, các học viện và các nhà khoa học từ các cơ quan khác cũng gửi ngày càng nhiều bài viết và được công bố trên Tạp chí. Điều này cho thấy Tạp chí Nghiên cứu Con người đã trở thành cơ quan ngôn luận có uy tín, được các học giả lựa chọn để công bố các nghiên cứu về PTCN của mình.

Bên cạnh việc chỉ ra một số kết quả có ý nghĩa của Tạp chí trong việc công bố các bài viết về PTCN thì trên cơ sở phân tích thông điệp về PTCN trong các bài viết, nghiên cứu này cũng đã chỉ ra một số vấn đề còn tồn tại trong các bài viết có chứa thông điệp PTCN được đăng tải trên Tạp chí. Cụ thể như: Tạp chí chưa có nhiều các bài viết giới thiệu lý thuyết PTCN trên thế giới, mối quan hệ giữa lý thuyết PTCN và các lý thuyết khác; có khá ít bài dịch các nghiên cứu về PTCN trên thế giới; thiếu các bài viết về định hướng giá trị nhân cách và các bài viết nghiên cứu về mối quan hệ giữa văn hóa và phát triển con người ở giai đoạn 2; có khá ít các bài viết về quyền con người; chuyên mục “Sự kiện và nhận định” có ý nghĩa thời sự khi góp phần gia tăng việc cập nhật những biến động của tình hình kinh tế, xã hội, văn hóa… và phân tích tác động của những biến động đó đến con người không tiếp tục được duy trì ở giai đoạn 2.

Từ các kết quả đã phân tích, đề tài nêu một số khuyến nghị cho việc xây dựng thông điệp về PTCN thể hiện qua các bài viết in trên Tạp chí Nghiên cứu Con người.

Đề tài đã được nghiệm thu đạt loại Khá. Sản phẩm đề tài hiện đang được lưu trữ tại Bộ phận Quản lý khoa học và Thư viện của Viện Nghiên cứu Con người.

Nguyễn Thị Thắm

 

The older news.............................